ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು (Annual International Summits)
Topiqos – KPSC/UPSC ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ ಟಿಪ್ಪಣಿ
1. ಪರಿಚಯ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೃಂಗಸಭೆಗಳು (International Summits) ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. KPSC/UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆತಿಥ್ಯ ದೇಶ, ಸ್ಥಳ, ಥೀಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತವೆ.
2. G20 ಶೃಂಗಸಭೆ
| ಅಂಶ | ವಿವರ |
|---|---|
| ಸ್ಥಾಪನೆ | 1999 (ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟ); 2008 ರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಟ್ಟ |
| ಸದಸ್ಯರು | 19 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು + EU + AU (2023 ರಿಂದ) |
| ಆವರ್ತನೆ | ವಾರ್ಷಿಕ |
| ಆವರ್ತಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ | 1 ವರ್ಷ ಒಂದು ಸದಸ್ಯ |
ಇತ್ತೀಚಿನ G20 ಶೃಂಗಸಭೆಗಳು:
| ವರ್ಷ | ಆತಿಥ್ಯ | ಸ್ಥಳ | ಥೀಮ್/ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ |
|---|---|---|---|
| 2020 | ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ | ವರ್ಚುವಲ್ (ರಿಯಾದ್) | Covid ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ |
| 2021 | ಇಟಲಿ | ರೋಮ್ | People, Planet, Prosperity |
| 2022 | ಇಂಡೊನೇಷ್ಯಾ | ಬಾಲಿ | Recover Together, Recover Stronger |
| 2023 | ಭಾರತ | ನವದೆಹಲಿ | ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ (One Earth, One Family, One Future) |
| 2024 | ಬ್ರೆಜಿಲ್ | ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ | ಸಮಾನ ಜಗತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ |
| 2025 | ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | – | – |
ಭಾರತದ G20 ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಸಾಧನೆಗಳು (2023):
- ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್ (AU) G20 ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯ
- ಭಾರತ-ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ-ಯುರೋಪ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಕಾರಿಡಾರ್ (IMEC) ಘೋಷಣೆ
- ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಒಕ್ಕೂಟ (Global Biofuels Alliance) ಪ್ರಾರಂಭ
- ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕಾರ
3. BRICS ಶೃಂಗಸಭೆ
| ವರ್ಷ | ಆತಿಥ್ಯ | ಸ್ಥಳ | ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ |
|---|---|---|---|
| 2021 | ಭಾರತ | ವರ್ಚುವಲ್ | ಬ್ರಿಕ್ಸ್@15 |
| 2022 | ಚೀನಾ | ಬೀಜಿಂಗ್ (ವರ್ಚುವಲ್) | ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಬಾಂಧವ್ಯ |
| 2023 | ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | ಜೊಹಾನ್ಸ್ಬರ್ಗ್ | ಸದಸ್ಯತ್ವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಘೋಷಣೆ |
| 2024 | ರಷ್ಯಾ | ಕಜಾನ್ | ವಿಸ್ತರಿತ BRICS+ ಸಭೆ |
| 2025 | ಬ್ರೆಜಿಲ್ | – | – |
BRICS ವಿಸ್ತರಣೆ: ಜನವರಿ 2024 ರಿಂದ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇರಾನ್, UAE, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿವೆ.
4. SAARC ಶೃಂಗಸಭೆ
| ಅಂಶ | ವಿವರ |
|---|---|
| ಸ್ಥಾಪನೆ | 1985 – ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ |
| ಸದಸ್ಯರು | 8 (ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ 2007 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ) |
| ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | ಕಠ್ಮಂಡು, ನೇಪಾಳ |
| ಕೊನೆಯ ಶೃಂಗಸಭೆ | 18ನೇ – 2014 ರಲ್ಲಿ ಕಠ್ಮಂಡು (19ನೇ – ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ – ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ವಿವಾದದಿಂದ ಸ್ಥಗಿತ) |
SAARC ಇನ್ನೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ: ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿವಾದ (2016 ರಿಂದ). ಬದಲಾಗಿ ಬಿಮ್ಸ್ಟೆಕ್ (BIMSTEC) ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
BIMSTEC: ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಬಹು ವಲಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ – ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಯನ್ಮಾರ್, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್. ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಢಾಕಾ.
5. ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ (WEF) – ದಾವೋಸ್
| ಅಂಶ | ವಿವರ |
|---|---|
| ಸ್ಥಾಪನೆ | 1971 (ಕ್ಲಾಸ್ ಶ್ವಾಬ್) |
| ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ | ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ |
| ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆ ಸ್ಥಳ | ದಾವೋಸ್-ಕ್ಲೋಸ್ಟರ್ಸ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ |
| ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರದಿಗಳು | ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತಾ ವರದಿ, ಲಿಂಗ ಅಂತರ ವರದಿ, ಜಾಗತಿಕ ಅಪಾಯ ವರದಿ |
ಇತ್ತೀಚಿನ WEF ಥೀಮ್ಗಳು:
| ವರ್ಷ | ಥೀಮ್ |
|---|---|
| 2023 | Cooperation in a Fragmented World |
| 2024 | Rebuilding Trust |
| 2025 | Collaboration for the Intelligent Age |
6. COP (ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಶೃಂಗಸಭೆ)
UNFCCC ಅಡಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಪಾಲುದಾರರ ಸಮ್ಮೇಳನ (Conference of Parties).
| COP | ವರ್ಷ | ಸ್ಥಳ | ಪ್ರಮುಖ ಫಲಶ್ರುತಿ |
|---|---|---|---|
| COP 21 | 2015 | ಪ್ಯಾರಿಸ್ | ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ – 1.5°C ಗುರಿ |
| COP 26 | 2021 | ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ | ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದ; ಭಾರತ Panchamrit ಘೋಷಣೆ |
| COP 27 | 2022 | ಶರ್ಮ್ ಎಲ್-ಶೇಖ್ (ಈಜಿಪ್ಟ್) | Loss & Damage ನಿಧಿ |
| COP 28 | 2023 | ದುಬೈ (UAE) | ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವ ಒಪ್ಪಂದ |
| COP 29 | 2024 | ಬಾಕು (ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್) | ಹಣಕಾಸು COP |
| COP 30 | 2025 | ಬೆಲೆಮ್ (ಬ್ರೆಜಿಲ್) | ಅಮೆಜಾನ್ ಸಮೀಪ |
ಭಾರತದ Panchamrit (COP 26 – 2021):
1. 2030 ರೊಳಗೆ 500 GW ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
2. 2030 ರೊಳಗೆ 50% ಶಕ್ತಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದದ್ದರಿಂದ
3. 1 ಶತಕೋಟಿ ಟನ್ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತ
4. ಆರ್ಥಿಕ ಇಂಗಾಲ ತೀವ್ರತೆ 45% ಕಡಿತ
5. 2070 ರೊಳಗೆ ನೆಟ್-ಝೀರೊ
7. Quad ಮತ್ತು I2U2 ಶೃಂಗಸಭೆಗಳು
Quad (Quadrilateral Security Dialogue)
| ಅಂಶ | ವಿವರ |
|---|---|
| ಸದಸ್ಯರು | ಭಾರತ, USA, ಜಪಾನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ |
| ಪುನರುಜ್ಜೀವನ | 2017 |
| ಮೊದಲ ಶೃಂಗಸಭೆ | 2021 (ವರ್ಚುವಲ್) |
| ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೃಂಗಸಭೆ | 2024 (USA – ವಿಲ್ಮಿಂಗ್ಟನ್) |
I2U2
ಭಾರತ + ಇಸ್ರೇಲ್ + USA + UAE – ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಗುಂಪು (2022 ರಿಂದ).
8. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಶೃಂಗಸಭೆಗಳು
| ಶೃಂಗಸಭೆ | ವಿವರ |
|---|---|
| ASEAN + ಭಾರತ | ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂದು ಸದಸ್ಯ ಆತಿಥ್ಯ |
| ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಶೃಂಗಸಭೆ (EAS) | ASEAN + 8 (ಭಾರತ, USA, ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಇತ್ಯಾದಿ) |
| SCO ಶೃಂಗಸಭೆ | ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ (ಭಾರತ 2023 ಆತಿಥ್ಯ; ವರ್ಚುವಲ್) |
| ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ (CHOGM) | ಪ್ರತಿ 2 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ |
| ಆಫ್ರಿಕಾ ಒಕ್ಕೂಟ (AU) ಶೃಂಗಸಭೆ | ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಡ್ಡಿಸ್ ಅಬಾಬಾ |
| G7 ಶೃಂಗಸಭೆ | 2024 – ಇಟಲಿ; 2025 – ಕೆನಡಾ; 2026 – ಫ್ರಾನ್ಸ್ |
| NAM ಶೃಂಗಸಭೆ | ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗುಂಪು; 1961 ರಿಂದ |
| IBSA (ಭಾರತ-ಬ್ರೆಜಿಲ್-ದ.ಆಫ್ರಿಕಾ) | 2003 ರಿಂದ |
9. ಭಾರತ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು
| ವರ್ಷ | ಸಮ್ಮೇಳನ | ಸ್ಥಳ |
|---|---|---|
| 2023 | G20 ಶೃಂಗಸಭೆ | ನವದೆಹಲಿ |
| 2023 | SCO ಶೃಂಗಸಭೆ | ವರ್ಚುವಲ್ |
| 2023 | ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್ ಶೃಂಗಸಭೆ | ವರ್ಚುವಲ್ |
| 2022 | I2U2 ಪ್ರಾರಂಭ | ವರ್ಚುವಲ್ |
10. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)
(ಬಿ) One Earth, One Family, One Future
(ಸಿ) Recover Together, Recover Stronger
(ಡಿ) Peace and Prosperity
(ಬಿ) ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ
(ಸಿ) ದುಬೈ
(ಡಿ) ಬಾಕು
(ಬಿ) ದಾವೋಸ್
(ಸಿ) ಪ್ಯಾರಿಸ್
(ಡಿ) ಜ್ಯೂರಿಚ್
(ಬಿ) 2060
(ಸಿ) 2070
(ಡಿ) 2080
(ಬಿ) ನವದೆಹಲಿ
(ಸಿ) ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್
(ಡಿ) ಢಾಕಾ
(ಬಿ) ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್ (AU)
(ಸಿ) SAARC
(ಡಿ) BRICS