ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು

Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)

1. ಸಾರಾಂಶ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ನಡುವಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದದ ನವೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮಾತುಕತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ನದಿಯ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿರುವುದು ಭವಿಷ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.

2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ.
• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳ ಕರಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ 'ಹವಾಮಾನ ಪರೀಕ್ಷೆ'ಯನ್ನು (climate test) ಒಡ್ಡಿದೆ.
• ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಭಾರತವು ಈ ಹಿಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು (talks framework) ಮುಂದುವರಿಸಲು ಒಲವು ತೋರಿದೆ.

3. ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನಡುವೆ 1996 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಫರಕ್ಕಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಬಳಿ ಗಂಗಾ ನದಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 30 ವರ್ಷಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು 2026 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಇದರ ನವೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ನದಿಗಳ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ನವೀಕರಣವು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ/ಕೆಎಎಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು (ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆ ದೇಶಗಳು), ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಗಂಗಾ ನದಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಇತಿಹಾಸ, ಫರಕ್ಕಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

6. ಆಕರ

• Environment: https://news.google.com/rss/articles/CBMiogFBVV95cUxPcFRfQ0t3ZzRqY19EZUZqYm0zay1vSFlhS0J6Q01uWmh2bXBQS3RJZ2VkT1NWOGVLVC10SzVPSHNibkxwOEJtSDNCU21PZWtDT29HS2RtUS1nUy0tM1ZwMFQ2c3lRTkhEd1NKUVNZUzRGN1NYem5sRC1HRVZfbDNkZm9peXNnb29DVG1rQllJVHZHLXRJRThNYnUxSWgwcTF3U3c?oc=5