ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY): ಉದ್ದೇಶ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY): ಉದ್ದೇಶ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ
Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)
1. ಸಾರಾಂಶ
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆಯು (PMFBY) ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ದರದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಬೆಳೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತರುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರೈತರು ಖಾರಿಫ್ (Kharif) ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ 2% ಮತ್ತು ರಬಿ (Rabi) ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ 1.5% ರಷ್ಟು ಏಕರೂಪದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ವಾರ್ಷಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ (Horticulture) ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ರೈತರು 5% ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಉಳಿದ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿ ಭರಿಸುತ್ತವೆ (ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲು 90:10).
- ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟವಾದಾಗ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
3. ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2016 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 18 ರಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಹಿಂದಿದ್ದ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ' (NAIS) ಮತ್ತು 'ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ' (MNAIS) ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ವಿಮಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.
4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ
KPSC/KAS ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು (Government Schemes), ಕೃಷಿ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೀಮಿಯಂ ದರಗಳು, ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಹಂಚಿಕೆ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.
5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)
(ಬಿ) 2.0%
(ಸಿ) 5.0%
(ಡಿ) 3.0%
(ಬಿ) 2015
(ಸಿ) 2016
(ಡಿ) 2018
6. ಆಕರ
- India-Schemes: https://news.google.com/rss/articles/CBMi8AFBVV95cUxObnVMX3loT2IwZXE0Z3hSaFh4SERvajVVWjEyTUw3ZDhNV3hNV3lFLW1KUjlxdC1lUWstMlIxNGN2SmFwN2JRT0RSendua0t3QVFlOS1INllCVEJRLWJrTGszX091R2l3blFBSk9XNl9qSGJPSTB4a01MVUUzdG1RREw3LVVRSTRld19XSjBJZXFlVXE3alFZR3JZWUN6MTkzei1ReldfTkFuTld2OEpBQS00S2I2Sm9qa3JuT3doYk14U2pYRVZhbmpnZ2JUb1ZVdnJoZ3JyUHoyLVVrMzJRdXJlMWJjZWFjeHVWcVZSdDnSAfcBQVVfeXFMTmJnaDRscHNMTERLRE5FNWQ3SW9ib2oyQ09IRjF0TDB3eUc1aDBiVl8tNS1mNFQyMVhheU95UXJjWTBfRnhLN3poSm5oWk1JYlVlQlU2QkJKNzZMVUJ4RDI5OTh6UXE1Q2hpazFpVklEb01yQVZqcms2VkJDTUhTSWVhMkd2Q2phdlJmY3pzcHFSNjNXejFTT2xUdzU5OExNblZaWkJZdVR5RUxZd0RBQjgwU2VWWkJFbDZNbzZnR2ZTWUFZRFY1b1lvMkl5MFVBdlE3aGhTbHRSSXU1U3RHQjlEYXNrbF9RejZ3al9zRGZzZTFaVzE4bw?oc=5