Current Affairs

ಭಾರತದ ಸೌರ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ದ ಗುರಿ

2 min read · KAS · Updated 22 Aug 2026
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram Join Free

ಭಾರತದ ಸೌರ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ದ ಗುರಿ

Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)


1. ಸಾರಾಂಶ

ಭಾರತವು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೌರಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047' (Viksit Bharat) ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸೌರಶಕ್ತಿ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.

2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

  • ಭಾರತವು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ (non-fossil) ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಲಾದ 'ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಮುಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆ'ಯಡಿ (PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana) ದೇಶದ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಸೌರ ಫಲಕಗಳನ್ನು (Rooftop Solar) ಅಳವಡಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
  • ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು (Carbon emission) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
  • ಈ ಸೌರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ (Green Economy) ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.

3. ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮಿಷನ್ (National Solar Mission) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ (International Solar Alliance - ISA) ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ವು 2047ರ ವೇಳೆಗೆ (ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ 100ನೇ ವರ್ಷ) ಭಾರತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ

KPSC ಮತ್ತು KAS ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ (Renewable Energy), ಸರ್ಕಾರದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳು (ಉದಾ: ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್) ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಬಂಧ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರಬಹುದು.

5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

1. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ?
(ಎ) 2025
(ಬಿ) 2030
(ಸಿ) 2047
(ಡಿ) 2070
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಭಾರತವು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 50% ಅನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಂದ (500 GW) ಪಡೆಯುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
2. 'ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಮುಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆ'ಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
(ಎ) ಉಚಿತ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ವಿತರಣೆ
(ಬಿ) ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೌರ ಫಲಕ ಅಳವಡಿಕೆ
(ಸಿ) ಕೃಷಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್
(ಡಿ) ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ವಿತರಣೆ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಮನೆಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೌರ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 300 ಯೂನಿಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

6. ಆಕರ

  • India-Schemes: https://news.google.com/rss/articles/CBMikwFBVV95cUxPNnM0QmpmejRVcU9ZemdIanh5d3ZIM0VOaFBhQVlOQTA5THFCTHhiS1Y3bENNWWNLbnNyejZIcEloTEh2ZnNCLUxFYzU0WXR6RzR1QXNOc0RXRHJtSWVJZlE0TnpMN3g2V3FqV1FsQUlDSWZlV1NxTzNKVGhZUzQteEZmMUNlb05fU0hJRENSY2FWcWs?oc=5
Back to all notes