ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಹುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡ
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಹುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡ
Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)
1. ಸಾರಾಂಶ
ಅತಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಹುಲಿಗಳಲ್ಲಿ (Tigers) ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ (Stress) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇದು ಹುಲಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವಾಹನಗಳ ಓಡಾಟವು ಹುಲಿಗಳ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಮಾನವನ ನಿರಂತರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗಿ ಹುಲಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ 'ಗ್ಲುಕೊಕಾರ್ಟಿಕಾಯ್ಡ್' (Glucocorticoid) ಎಂಬ ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
- ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಒತ್ತಡವು ಹುಲಿಗಳ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
- ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ (Sustainable Tourism) ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
3. ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 1973 ರಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್' (Project Tiger) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA) ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು (Eco-tourism) ಮಿತಿಮೀರುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ
ಕೆಪಿಎಸ್ಸಿ (KPSC) ಪರೀಕ್ಷೆಯ 'ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ' (Environment and Ecology) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA), ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಸಾಧಕ-ಬಾಧಕಗಳ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)
(ಬಿ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA)
(ಸಿ) ಅರಣ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಸಂಸ್ಥೆ (FSI)
(ಡಿ) ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CZA)
(ಬಿ) ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು
(ಸಿ) ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ
(ಡಿ) ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ
6. ಆಕರ
- Environment: https://news.google.com/rss/articles/CBMimwFBVV95cUxOaURQS1NLNGpYanZkblNsVXJueGdNbGNxSFh0M1RRUUQyZ3hVUy02Tmh2WmUxOXFzdlRSaU9FU3hzV1BubDV2SEdhNm9vbmlWcnVuX3BBa29OVlFyRWFUNjFLVEdlT01ESjNxRjZUNmtlMGhKOFFabnVIQ0g0WDBGZ3E3cENXYlNIOXVVS3BobTJEQWotOFBsLThGUQ?oc=5