ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆ: ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು

Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)

1. ಸಾರಾಂಶ

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಾದ 'ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್' (Ayushman Bharat) ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನದೇ ಆದ 'ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಸಾಥಿ' (Swasthya Sathi) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರದ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ - ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (PM-JAY) ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವು ತನ್ನದೇ ಆದ 'ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಸಾಥಿ' ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಜಾರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ.
• ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ (ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲೋಗೋ) ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ಒಮ್ಮತದ ಕೊರತೆಯಿದೆ.

3. ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಬಡ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಹಂತದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವು ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ (State List) ವಿಷಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕೇಂದ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಾಗ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಂತಹ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಶಸ್ವಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲು ಅಥವಾ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ (Federalism) ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ

KPSC/KAS ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ (ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯದ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.

5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

6. ಆಕರ

• India-Schemes: https://news.google.com/rss/articles/CBMi7AFBVV95cUxQQ3JZNHJEdENCWDAteExsREc0NlUyelJuVHdHazBNdXBfWmJkV2dWRmgtT0VLR082NFFWMXdDNFRjRjRPNk1xWUlUR3JfSEo4cHp2YnB2cGhYOEJIcGdNckg5eEotS3A2VXNLUXZmWFN2MWV3dklsenV6V1lBQjBrdGdqWDZjcnJ1QkpyTUlyYVRkbjB3SVJnRktyTFZoNmplcldJVnVodVlPVmFCN0lCZWhhSFNWU0NxYjNQbE5OT0o4X3hNckd5UFpmai1ORWdPMkh0OVhibTRMT2Z4VEFRczFKd3NValk5OGlRX9IB8gFBVV95cUxQUnpVZ0RDUkJUdHB2VlRUdEh4U3A5Wm9tZzFzS3BFVVBtTFZRdWxHZGl3S0ZZYkU3eFJYcFlKdUhfWERXZzk0aC0zWGozZldEZlFkcHZ5SGF4T0p1NjJURDFHVUJWQTFiQ3pnRFE4RV9zeV90Y0FlZFBJOU9XdHVkdU1XS29KWk1uS0JlajNieHZJVXFQTXZsdC1FWk5ydTBnMXp5WmFTV1h5d2VnS29hSWhLc2txS2pkXzlXLW4ycEQzT041bjU3UU9wdGlMM2E0V2djVGNZVmxfUW5qUnJZNDYwOGlMWURya3R5ZlVhUVcwUQ?oc=5