NVS-03: ಭಾರತದ ಸ್ವಂತ ಜಿಪಿಎಸ್ (NavIC) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಇಸ್ರೋ ಸಿದ್ಧತೆ

Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)

1. ಸಾರಾಂಶ

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ತನ್ನ ಸ್ವದೇಶಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ 'ನಾವಿಕ್' (NavIC) ಅನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲು NVS-03 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ವಂತ 'ಜಿಪಿಎಸ್' (GPS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.

2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• NVS-03 ಉಪಗ್ರಹವು ನಾವಿಕ್ (NavIC) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ (Second Generation) ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
• ಈ ಉಪಗ್ರಹವು ಹಳೆಯ IRNSS ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಿದ್ದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದರಲ್ಲಿ L1 ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
• ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ರುಬಿಡಿಯಂ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರವನ್ನು (Rubidium Atomic clock) ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಿಖರವಾದ ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

3. ಹಿನ್ನೆಲೆ

'ನಾವಿಕ್' (Navigation with Indian Constellation) ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲು ಇದನ್ನು IRNSS (Indian Regional Navigation Satellite System) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 1500 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದ GPS, ರಷ್ಯಾದ GLONASS ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ Galileo ದಂತೆಯೇ ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ

KPSC/KAS ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Science and Technology) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋದ ಸಾಧನೆಗಳು, ನಾವಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳು, L1 ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಜಿಪಿಎಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಹೋಲಿಕೆ ಕುರಿತು ನೇರ ಅಥವಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರಬಹುದು.

5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

6. ಆಕರ

• Space-ISRO: https://news.google.com/rss/articles/CBMiiwFBVV95cUxNVnFVUFlXa25adjV4Nm9nMF9RMkNyZE04MTk4YjRyS1o2YTRGT3g5d2xSVHNQZmUzdWhQczFCVHpDZi1pclY2WWZRTjZWTUxFaWF6X3NnckV5Vlo3T1FxRnNvcjVqaTVjZ1czNUoydFVLRkJsZjF0MjZaQ1N4cy1xS1ZxYjl2RkYzeTdr0gGQAUFVX3lxTE9nNFlTR212elFxbFJvT3g3a0R6YUUzUV9sQ2Q2WGpsb3NXY3pvRGU1Yi1kYm1CV0tXeDBEZndaM0FDSkhtZGlZV0FSLWJqOWNFeXRHZ0EweEdVcTdKQXliaG9WM2gxVHBDVXFnLVpMZEhlN205Mk9MLUs5Q3F6VUtUTUwyWHBZZVFCamFxU3pVNQ?oc=5