ಜಿ20 ಶೃಂಗಸಭೆ 2023 – ನವದೆಹಲಿ

Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)

1. ಸಾರಾಂಶ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9–10, 2023 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ "ಭಾರತ ಮಂಟಪ" (Bharat Mandapam) ಸಮ್ಮೇಳನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ 18ನೇ ಜಿ20 ಶೃಂಗಸಭೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. ಭಾರತವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2022 ರಿಂದ ಜಿ20 ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ (African Union) ಜಿ20ಯ ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು – ಇದು ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ. "ನವದೆಹಲಿ ನಾಯಕರ ಘೋಷಣೆ" ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9–10, 2023
• ಸ್ಥಳ: ಭಾರತ ಮಂಟಪ, ಪ್ರಗತಿ ಮೈದಾನ, ನವದೆಹಲಿ
• ಥೀಮ್: "ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ – One Earth, One Family, One Future"
• ಲೋಗೊ: ಕಮಲ + ಭೂಗೋಳ (ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಷ್ಪ)
• ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಯ: ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್ (AU) ಗೆ ಜಿ20ಯ 21ನೇ ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ (ಈ ಹಿಂದೆ EU ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘ ಸದಸ್ಯ)
• ಪ್ರಮುಖ ಘೋಷಣೆಗಳು: India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC); Global Biofuels Alliance ಆರಂಭ
• ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರ: ಬ್ರೆಜಿಲ್ (2024) – ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ

3. ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಜಿ20 (Group of Twenty) 1999 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ; 2008 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲಾಯಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ಜಿಡಿಪಿಯ ಸುಮಾರು 85%, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ 75% ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 2/3 ಭಾಗವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಇಂಡೊನೇಷ್ಯಾದಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿತು.

4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ

ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರಬಹುದು: ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಥೀಮ್ (ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ), ಸ್ಥಳ (ಭಾರತ ಮಂಟಪ), ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸೇರ್ಪಡೆ (ಎಷ್ಟನೇ ಸದಸ್ಯ – 21ನೇ), IMEC ಕಾರಿಡಾರ್ ಘೋಷಣೆ, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬಯೋಫ್ಯುಯೆಲ್ ಅಲಿಯನ್ಸ್. ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ "ಜಿ20ಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು" ಎಂಬ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರಬಹುದು.

5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)