ಕರ್ಪೂರಿ ಠಾಕೂರ್ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಭಾರತ ರತ್ನ (2024)

Topiqos – ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನ (Current Affairs)

1. ಸಾರಾಂಶ

ಜನವರಿ 23, 2024 ರಂದು (ಕರ್ಪೂರಿ ಠಾಕೂರ್ ಅವರ 100ನೇ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಪೂರ್ವ ದಿನ) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಹಾರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜನನಾಯಕ ಕರ್ಪೂರಿ ಠಾಕೂರ್ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಭಾರತ ರತ್ನ (Bharat Ratna) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. 2024 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಐವರಿಗೆ ಭಾರತ ರತ್ನ ನೀಡಲಾಯಿತು – ಕರ್ಪೂರಿ ಠಾಕೂರ್, ಎಲ್.ಕೆ. ಅಡ್ವಾನಿ, ಚೌಧರಿ ಚರಣ್ ಸಿಂಗ್, ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್.

2. ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಘೋಷಣಾ ದಿನಾಂಕ: ಜನವರಿ 23, 2024
• ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಭಾರತ ರತ್ನ (ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ)
• ಪ್ರದಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ; ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರದಾನ
• ಜನನ: ಜನವರಿ 24, 1924, ಸಮಸ್ತಿಪುರ, ಬಿಹಾರ (ನಾಯಿ ಸಮಾಜ – Extremely Backward Class)
• ನಿಧನ: ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 1988
• ಸಾಧನೆಗಳು: ಬಿಹಾರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ – ಎರಡು ಬಾರಿ (1970–71, 1977–79); ಸಮಾಜವಾದಿ ನಾಯಕ; 1978 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಗಳ್ ಆಯೋಗದ ಶೈಲಿಯ ಬಿಹಾರ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೂತ್ರ (Mungeri Lal Commission) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದವರು – OBC ಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ
• 2024 ರ ಇತರ ಭಾರತ ರತ್ನ: ಎಲ್.ಕೆ. ಅಡ್ವಾನಿ (ಜೀವಿತ); ಚೌಧರಿ ಚರಣ್ ಸಿಂಗ್, ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್, ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ (ಮರಣೋತ್ತರ)

3. ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 1954 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಮೊದಲ ಸ್ವೀಕರ್ತರು – ಡಾ. ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್, ಡಾ. ಎಸ್. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ. ಇದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ Article 18 ಅಡಿ ಪದವಿ (Title) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ – ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪೀಪಲ್ ಎಲೆ ಆಕಾರದ ಪದಕ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 3 ಜನರಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ – ಆದರೆ 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಪವಾದವಾಗಿ 5 ಜನರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

4. ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿ

ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರಬಹುದು: 2024 ರ ಭಾರತ ರತ್ನ ಸ್ವೀಕರ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು, ಕರ್ಪೂರಿ ಠಾಕೂರ್ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (ಬಿಹಾರ), ಭಾರತ ರತ್ನ ಸ್ಥಾಪನಾ ವರ್ಷ (1954), Article 18 ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ. ಕರ್ಪೂರಿ ಠಾಕೂರ್ ಅವರ OBC ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿನ ಮುಂಗೇರಿ ಲಾಲ್ ಆಯೋಗವನ್ನೂ ನೆನಪಿಡಿ.

5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)