ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ವಿಟಮಿನ್ಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram
Join Free
ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು
Topiqos – KPSC/UPSC ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಧ್ಯಯನ ಟಿಪ್ಪಣಿ
1. ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಜೀವಂತ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಹಾರದ ಆರು ವರ್ಗಗಳಿವೆ – ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು, ಕೊಬ್ಬು, ವಿಟಮಿನ್ಗಳು, ಖನಿಜ ಲವಣಗಳು ಮತ್ತು ನೀರು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾರಿನಂಶವೂ (fiber) ಅಗತ್ಯ.
1. ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು (Carbohydrates):
- ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ (1 g = 4 kcal).
- ಸೂತ್ರ – Cₙ(H₂O)ₙ.
- ಮೂಲಗಳು – ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಸಕ್ಕರೆ, ಹಣ್ಣುಗಳು.
- ವಿಧಗಳು – ಮೊನೊಸ್ಯಾಕರೈಡ್ (ಗ್ಲುಕೋಸ್, ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್), ಡೈಸ್ಯಾಕರೈಡ್ (ಸುಕ್ರೋಸ್, ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್), ಪಾಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್ (ಪಿಷ್ಟ, ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್, ಗ್ಲೈಕೊಜನ್).
2. ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು (Proteins):
- ದೇಹ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ("body-building") ಬೇಕು; 1 g = 4 kcal.
- 20 ಬಗೆಯ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; 9 ಅನಿವಾರ್ಯ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ಆಹಾರದಿಂದಲೇ ಬರಬೇಕು.
- ಮೂಲಗಳು – ಬೇಳೆ, ಕಾಳು, ಸೋಯಾ, ಹಾಲು, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮಾಂಸ, ಮೀನು.
- ಕೊರತೆ – ಮಾರಸ್ಮಸ್, ಕ್ವಾಶಿಯೊರ್ಕರ್ (ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ).
3. ಕೊಬ್ಬು (Lipids):
- ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಇನ್ಸುಲೇಷನ್; 1 g = 9 kcal.
- ಸಂತೃಪ್ತ (saturated) ಮತ್ತು ಅಸಂತೃಪ್ತ (unsaturated).
- ಮೂಲಗಳು – ಎಣ್ಣೆ, ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಒಣಫಲ, ಬೀಜಗಳು.
- ಒಮೆಗಾ-3 ಮತ್ತು ಒಮೆಗಾ-6 ಅನಿವಾರ್ಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು.
2. ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕೊರತೆ
| ಖನಿಜ | ಕಾರ್ಯ | ಮೂಲ | ಕೊರತೆ ರೋಗ |
|---|---|---|---|
| ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ (Ca) | ಎಲುಬು, ಹಲ್ಲು | ಹಾಲು, ಚೀಸ್, ಎಲೆಸೊಪ್ಪು | ಆಸ್ಟಿಯೊಪೊರೊಸಿಸ್, ರಿಕೆಟ್ಸ್ |
| ಕಬ್ಬಿಣ (Fe) | ಹಿಮೊಗ್ಲೋಬಿನ್ | ಪಾಲಕ್, ಹಾಗಲಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ | ರಕ್ತಹೀನತೆ (Anemia) |
| ಅಯೋಡಿನ್ (I) | ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ | ಅಯೋಡೈಸ್ಡ್ ಉಪ್ಪು, ಸಮುದ್ರಾಹಾರ | ಗಳಗಂಡ (Goiter), ಕ್ರೆಟಿನಿಸಂ |
| ಫಾಸ್ಫರಸ್ (P) | ಎಲುಬು, ATP | ಹಾಲು, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮೀನು | ದೌರ್ಬಲ್ಯ |
| ಸೋಡಿಯಂ, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ | ನರ ಸಂವಹನ | ಉಪ್ಪು, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು | ಸ್ನಾಯುದೌರ್ಬಲ್ಯ |
| ಫ್ಲುಯೊರೀನ್ (F) | ಹಲ್ಲಿನ ಎನಾಮಲ್ | ನೀರು, ಚಹಾ | ಹಲ್ಲಿನ ಕುಳಿ; ಅಧಿಕ – ಫ್ಲುಯೊರೊಸಿಸ್ |
| ಸತು (Zn) | ಕಿಣ್ವಗಳು, ಗಾಯ | ಬೇಳೆ, ಒಣಫಲ | ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತ |
3. ವಿಟಮಿನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕೊರತೆ ರೋಗಗಳು
ಕರಗುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ: ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವವು – A, D, E, K; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವವು – B ಸಂಕೀರ್ಣ, C.
| ವಿಟಮಿನ್ | ರಾಸಾಯನಿಕ ಹೆಸರು | ಮೂಲ | ಕೊರತೆ ರೋಗ |
|---|---|---|---|
| A | ರೆಟಿನಾಲ್ | ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಪಪಾಯಿ, ಯಕೃತ್ತು | ರಾತ್ರಿ ಕುರುಡು, ಝೆರೋಫ್ತಾಲ್ಮಿಯಾ |
| B1 | ಥಯಾಮಿನ್ | ಕಾಳು, ಗೋಧಿ | ಬೇರಿ-ಬೇರಿ |
| B2 | ರೈಬೊಫ್ಲಾವಿನ್ | ಹಾಲು, ಮೊಟ್ಟೆ | ಚೀಲೊಸಿಸ್, ಗ್ಲೊಸೈಟಿಸ್ |
| B3 | ನಿಯಾಸಿನ್ | ಮಾಂಸ, ಬೇಳೆ | ಪೆಲ್ಲಾಗ್ರಾ (3D: dermatitis, diarrhea, dementia) |
| B5 | ಪ್ಯಾಂಟೊಥೆನಿಕ್ ಆಮ್ಲ | ಮೊಟ್ಟೆ, ಯಕೃತ್ತು | ಕೂದಲು ನೆರೆಯುವಿಕೆ |
| B6 | ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಿನ್ | ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ | ರಕ್ತಹೀನತೆ, ನರ ದೌರ್ಬಲ್ಯ |
| B7 | ಬಯೋಟಿನ್ | ಮೊಟ್ಟೆ | ಚರ್ಮ ರೋಗ |
| B9 | ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ | ಎಲೆಸೊಪ್ಪು | ಮೆಗಾಲೋಬ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನೀಮಿಯಾ |
| B12 | ಸಯನೊಕೊಬಾಲಮಿನ್ | ಮಾಂಸ, ಹಾಲು | ಪೆರ್ನಿಷಿಯಸ್ ಅನೀಮಿಯಾ |
| C | ಆಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ | ನಿಂಬೆ, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಪೇರಲ | ಸ್ಕರ್ವಿ |
| D | ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಫೆರಾಲ್ | ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕು, ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆ | ರಿಕೆಟ್ಸ್ (ಮಕ್ಕಳು), ಆಸ್ಟಿಯೊಮಲೇಷಿಯಾ (ವಯಸ್ಕರು) |
| E | ಟೊಕೊಫೆರಾಲ್ | ಸಸ್ಯ ಎಣ್ಣೆ, ಬಾದಾಮಿ | ಫಲವಂತಿಕೆ ಸಮಸ್ಯೆ |
| K | ಫೈಲೊಕ್ವಿನೋನ್ | ಎಲೆಸೊಪ್ಪು, ಕರುಳಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ | ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟದಿರುವಿಕೆ |
ಗಮನಿಸಿ: ವಿಟಮಿನ್ D ಒಂದೇ ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ – "ಸೂರ್ಯನ ವಿಟಮಿನ್". ವಿಟಮಿನ್ B12 ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
4. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಪರಿಚಯ
ರೋಗಕಾರಕಗಳು (Pathogens): ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ವೈರಸ್, ಪ್ರೋಟೊಜೋವಾ, ಶಿಲೀಂಧ್ರ, ಪರಾವಲಂಬಿ ಹುಳಗಳು.
ಪ್ರಸರಣ ವಿಧಾನಗಳು:
- ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ – ಕ್ಷಯ, ನೆಗಡಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸೋಂಕು.
- ನೀರಿನ ಮೂಲಕ – ಕಾಲರಾ, ಟೈಫಾಯಿಡ್, ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ A, ಪೋಲಿಯೋ.
- ಆಹಾರ – ಆಹಾರ ವಿಷಬಾಧೆ.
- ಕೀಟಗಳ ಮೂಲಕ – ಮಲೇರಿಯಾ (ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ), ಡೆಂಗ್ಯೂ, ಚಿಕುನ್ಗುನ್ಯಾ, ಝಿಕಾ (ಈಡಿಸ್), ಪ್ಲೇಗ್ (ಇಲಿ), ಕಾಳಾಜ್ವರ (ಸ್ಯಾಂಡ್ಫ್ಲೈ).
- ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕ – ಎಚ್ಐವಿ/ಏಡ್ಸ್, ಸಿಫಿಲಿಸ್.
5. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಜನಿತ ರೋಗಗಳು
| ರೋಗ | ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ | ಪ್ರಭಾವಿತ ಅಂಗ |
|---|---|---|
| ಕ್ಷಯ (TB) | ಮೈಕೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಟ್ಯುಬರ್ಕ್ಯುಲೊಸಿಸ್ | ಶ್ವಾಸಕೋಶ |
| ಕಾಲರಾ | ವಿಬ್ರಿಯೊ ಕಾಲರಾಯ್ | ಸಣ್ಣ ಕರುಳು |
| ಟೈಫಾಯಿಡ್ | ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ | ಸಣ್ಣ ಕರುಳು |
| ಟೆಟಾನಸ್ | ಕ್ಲಾಸ್ಟ್ರಿಡಿಯಂ ಟೆಟಾನಿ | ನರಮಂಡಲ |
| ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ | ಕೊರಿನೆಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ | ಗಂಟಲು |
| ಪ್ಲೇಗ್ | ಯರ್ಸೀನಿಯಾ ಪೆಸ್ಟಿಸ್ | ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ |
| ಡಾಂಗು ಕೆಮ್ಮು (Whooping cough) | ಬೊರ್ಡೆಟೆಲ್ಲಾ ಪರ್ಟುಸಿಸ್ | ಶ್ವಾಸಕೋಶ |
| ಕುಷ್ಠ (Leprosy) | ಮೈಕೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಲೆಪ್ರೆ | ಚರ್ಮ, ನರ |
| ಸಿಫಿಲಿಸ್ | ಟ್ರೆಪೊನಿಮಾ ಪ್ಯಾಲಿಡಂ | ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳು |
6. ವೈರಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ರೋಗಗಳು
ವೈರಸ್ ಜನಿತ:
| ರೋಗ | ವೈರಸ್ | ವಿವರ |
|---|---|---|
| ಪೋಲಿಯೋ | ಪೊಲಿಯೊ ವೈರಸ್ | ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು; ಸಾಲ್ಕ್, ಸಬಿನ್ ಲಸಿಕೆ |
| ಸಿಡುಬು (Smallpox) | ವರಿಯೊಲಾ | 1980ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಘೋಷಣೆ |
| ಚಿಕನ್ಪಾಕ್ಸ್ | ವರಿಸೆಲ್ಲಾ ಜೊಸ್ಟರ್ | ಚರ್ಮ, ಬಾಲ್ಯ ರೋಗ |
| ದಡಾರ (Measles) | ಮಾರ್ಬಿಲ್ಲಿ | MMR ಲಸಿಕೆ |
| ಗಳಪೊಟ್ಟು (Mumps) | ಮಂಪ್ಸ್ ವೈರಸ್ | ಪ್ಯಾರೊಟಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ |
| ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ | ಇನ್ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ವೈರಸ್ | ಶ್ವಾಸಕೋಶ |
| ರೇಬೀಸ್ | ರಬ್ಡೊ ವೈರಸ್ | ನಾಯಿ ಕಡಿತ; ನರಮಂಡಲ |
| ಡೆಂಗ್ಯೂ | ಡೆಂಗಿ ವೈರಸ್ | ಈಡಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ; ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಸ್ ಕಡಿಮೆ |
| ಚಿಕುನ್ಗುನ್ಯಾ | ಚಿಕ್ ವೈರಸ್ | ಸಂಧಿ ನೋವು |
| ಎಚ್ಐವಿ/ಏಡ್ಸ್ | ಎಚ್ಐವಿ | ರೋಗನಿರೋಧಕತೆ ನಾಶ |
| ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ | ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ವೈರಸ್ | ಯಕೃತ್ತು |
| ಕೋವಿಡ್-19 | SARS-CoV-2 | 2019 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ |
ಪ್ರೊಟೊಜೋವಾ ಜನಿತ:
- ಮಲೇರಿಯಾ – ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ (ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ). ರೊನಾಲ್ಡ್ ರಾಸ್ 1897ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಿದನು.
- ಅಮೀಬಿಕ್ ಡಿಸೆಂಟ್ರಿ – ಎಂಟಮೀಬಾ ಹಿಸ್ಟೊಲಿಟಿಕಾ.
- ಕಾಳಾಜ್ವರ (Kala-azar) – ಲೀಶ್ಮಾನಿಯಾ.
- ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಸಿಕ್ನೆಸ್ – ಟ್ರಿಪನೊಸೋಮಾ.
ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಜನಿತ:
- ರಿಂಗ್ವರ್ಮ್ (ದಾದ್), ಆಥ್ಲೀಟ್ ಫುಟ್, ಕ್ಯಾಂಡಿಡಿಯಾಸಿಸ್.
7. ಸಂಸರ್ಗಿಸದ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ
ಮಧುಮೇಹ (Diabetes): ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಕೊರತೆ/ಪ್ರತಿರೋಧ. ಟೈಪ್ 1 (ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಅವಲಂಬಿತ), ಟೈಪ್ 2 (ಪ್ರೌಢರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ). ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪವಾಸ ರಕ್ತ ಸಕ್ಕರೆ – 70–100 mg/dL.
ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (Hypertension): > 140/90 mmHg.
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್: ಕೋಶಗಳ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಭಜನೆ. ವಿಶ್ವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ದಿನ – ಫೆಬ್ರವರಿ 4.
ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ: ಆರ್ಟೆರಿಯೊಸ್ಕ್ಲೆರೊಸಿಸ್, ಹೃದಯಾಘಾತ. ಕೊಲೆಸ್ಟೆರಾಲ್ – HDL "ಒಳ್ಳೆಯದು", LDL "ಕೆಟ್ಟದ್ದು".
ಪ್ರತಿರೋಧಕತೆ ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆ (Immunity & Vaccine): ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೆನ್ನರ್ – ಸಿಡುಬಿಗೆ ಮೊದಲ ಲಸಿಕೆ (1796). ಲೂಯಿ ಪಾಶ್ಚರ್ – ರೇಬೀಸ್, ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್ ಲಸಿಕೆಗಳು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ – ಪೆನಿಸಿಲಿನ್ (1928).
8. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs) – KPSC ಮಾದರಿ
1. ವಿಟಮಿನ್ C ಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬರುವ ರೋಗ ಯಾವುದು?
(ಎ) ರಿಕೆಟ್ಸ್
(ಬಿ) ಬೇರಿ-ಬೇರಿ
(ಸಿ) ಸ್ಕರ್ವಿ
(ಡಿ) ಪೆಲ್ಲಾಗ್ರಾ
(ಬಿ) ಬೇರಿ-ಬೇರಿ
(ಸಿ) ಸ್ಕರ್ವಿ
(ಡಿ) ಪೆಲ್ಲಾಗ್ರಾ
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಆಸ್ಕಾರ್ಬಿಕ್ ಆಮ್ಲ (Vit C) ಕೊರತೆ; ಒಸಡುಗಳಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ.
2. ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಯಾವುದು?
(ಎ) ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ
(ಬಿ) ವೈರಸ್
(ಸಿ) ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಪ್ರೊಟೊಜೋವಾ
(ಡಿ) ಶಿಲೀಂಧ್ರ
(ಬಿ) ವೈರಸ್
(ಸಿ) ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಪ್ರೊಟೊಜೋವಾ
(ಡಿ) ಶಿಲೀಂಧ್ರ
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ; ಹೆಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರ.
3. "ಸೂರ್ಯನ ವಿಟಮಿನ್" ಎಂದು ಯಾವ ವಿಟಮಿನ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ?
(ಎ) A
(ಬಿ) C
(ಸಿ) D
(ಡಿ) K
(ಬಿ) C
(ಸಿ) D
(ಡಿ) K
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ವಿಟಮಿನ್ D; ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ.
4. ಅಯೋಡಿನ್ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬರುವ ರೋಗ ಯಾವುದು?
(ಎ) ಗಳಗಂಡ
(ಬಿ) ಮಧುಮೇಹ
(ಸಿ) ರಕ್ತಹೀನತೆ
(ಡಿ) ರಿಕೆಟ್ಸ್
(ಬಿ) ಮಧುಮೇಹ
(ಸಿ) ರಕ್ತಹೀನತೆ
(ಡಿ) ರಿಕೆಟ್ಸ್
ಉತ್ತರ: (ಎ) — Goiter; ಥೈರಾಕ್ಸಿನ್ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಊತ.
5. ಡೆಂಗ್ಯೂ ರೋಗ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಸೊಳ್ಳೆ ಯಾವುದು?
(ಎ) ಅನಾಫಿಲಿಸ್
(ಬಿ) ಕ್ಯುಲೆಕ್ಸ್
(ಸಿ) ಈಡಿಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿ
(ಡಿ) ಮ್ಯಾನ್ಸೊನಿಯಾ
(ಬಿ) ಕ್ಯುಲೆಕ್ಸ್
(ಸಿ) ಈಡಿಸ್ ಈಜಿಪ್ಟಿ
(ಡಿ) ಮ್ಯಾನ್ಸೊನಿಯಾ
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಈಡಿಸ್; ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚುತ್ತದೆ; ಚಿಕುನ್ಗುನ್ಯಾ, ಝಿಕಾವನ್ನೂ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
6. ಸಿಡುಬಿಗೆ ಮೊದಲ ಲಸಿಕೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದವರು ಯಾರು?
(ಎ) ಲೂಯಿ ಪಾಶ್ಚರ್
(ಬಿ) ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೆನ್ನರ್
(ಸಿ) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್
(ಡಿ) ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಚ್
(ಬಿ) ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೆನ್ನರ್
(ಸಿ) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್
(ಡಿ) ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಚ್
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೆನ್ನರ್, 1796. WHO 1980 ರಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಘೋಷಿಸಿತು.