ಪ್ರಪಂಚದ ಹವಾಗುಣ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು

Topiqos – KPSC/UPSC ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಧ್ಯಯನ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಪೀಠಿಕೆ

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಎತ್ತರ, ಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಿನ್ನ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಹವಾಗುಣವು ಅಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸಮಾನ ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಭಿನ್ನ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದನ್ನೇ 'ಹವಾಗುಣ ವಲಯಗಳು' (Climate Zones) ಮತ್ತು 'ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು' (Natural Regions) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ (KPSC) ಮತ್ತು ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ (UPSC) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ವಿಷಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹವಾಗುಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುವ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಗುಣ), ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೇರ ಅಥವಾ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೊಪ್ಪೆನ್ (Koppen) ಅವರ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಗುಣ ವಲಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಮುಖ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ (Weather and Climate)

• ವಾಯುಗುಣ (Weather): ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಒಂದು ದಿನ ಅಥವಾ ವಾರ) ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಉಷ್ಣಾಂಶ, ಮಳೆ, ಗಾಳಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಾಯುಗುಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
• ಹವಾಗುಣ (Climate): ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30-35 ವರ್ಷಗಳು) ಕಂಡುಬರುವ ಸರಾಸರಿ ವಾಯುಗುಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹವಾಗುಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಅವರ ಹವಾಗುಣ ವರ್ಗೀಕರಣ (Koppen's Climate Classification)

ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಕೊಪ್ಪೆನ್ (Wladimir Koppen) ಅವರು 1884 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು (A, B, C, D, E) ಬಳಸಿದರು.
* A (Tropical): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಗುಣ (ಎಲ್ಲಾ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶ 18°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು).
* B (Dry): ಶುಷ್ಕ ಹವಾಗುಣ (ಬಾಷ್ಪೀಕರಣವು ಮಳೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ).
* C (Temperate): ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಗುಣ (ಮಧ್ಯಮ ಉಷ್ಣಾಂಶ).
* D (Continental): ಶೀತ ಹಿಮ-ಅರಣ್ಯ ಹವಾಗುಣ (ತೀವ್ರ ಚಳಿಗಾಲ).
* E (Polar): ಧ್ರುವೀಯ ಹವಾಗುಣ (ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ, ಬೇಸಿಗೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ 10°C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ).

ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು (Natural Regions)

ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಹವಾಗುಣ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಕಾಡುಗಳು, ಟಂಡ್ರಾ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ಯಾದಿ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು

ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ

ಜಗತ್ತಿನ ಹವಾಗುಣ ವಲಯಗಳು (ಕೊಪೆನ್) (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಗುಣ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

1. ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಹವಾಗುಣ (Equatorial Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ 0° ಯಿಂದ 10° ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಮೆಜಾನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ), ಕಾಂಗೋ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ (ಆಫ್ರಿಕಾ), ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ವರ್ಷವಿಡೀ ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶ (ಸರಾಸರಿ 27°C) ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಮಳೆ (200 ಸೆಂ.ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು). ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ (Convectional rainfall - 4 O'clock rain). ಋತುಮಾನಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ: ದಟ್ಟವಾದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು (Tropical Rainforests). ಅಮೆಜಾನ್ ಕಾಡುಗಳನ್ನು 'ಭೂಮಿಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು' (Lungs of the Earth) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಹೋಗನಿ (Mahogany), ಎಬೊನಿ (Ebony), ರೋಸ್‌ವುಡ್, ರಬ್ಬರ್ ಪ್ರಮುಖ ಮರಗಳು. ಮಂಗಗಳು, ಹಾವುಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ.

2. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಗುಣ (Tropical Monsoon Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: 10° ಯಿಂದ 30° ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ. ಭಾರತ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಋತುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ (ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್) ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ: ಎಲೆ ಉದುರಿಸುವ ಕಾಡುಗಳು (Deciduous forests). ತೇಗ (Teak), ಸಾಲ್, ಶ್ರೀಗಂಧ, ಬಿದಿರು ಪ್ರಮುಖ ಮರಗಳು. ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿಗೆ (ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು, ಹತ್ತಿ) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರದೇಶ.

3. ಸವನ್ನಾ ಅಥವಾ ಸುಡಾನ್ ಮಾದರಿ (Savanna / Sudan Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ನಡುವೆ (10° - 20° ಅಕ್ಷಾಂಶ). ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸುಡಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ಯಾಂಪೋಸ್ (ಬ್ರೆಜಿಲ್) ಮತ್ತು ಲಾನೋಸ್ (ವೆನೆಜುವೆಲಾ).
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಣ ಮತ್ತು ತೇವದ ಹವಾಗುಣ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಧಾರಣ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ: ಎತ್ತರವಾದ ಮತ್ತು ಒರಟಾದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು. ಇದನ್ನು 'ಆನೆ ಹುಲ್ಲು' (Elephant grass) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚದುರಿದ ಮರಗಳು (ಬಾವೊಬಾಬ್ - Baobab) ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜೀಬ್ರಾ, ಜಿರಾಫೆ, ಆನೆ, ಸಿಂಹ, ಚಿರತೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 'ಪ್ರಪಂಚದ ದೊಡ್ಡ ಮೃಗಾಲಯ' (Big Game Country) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. ಉಷ್ಣ ಮರುಭೂಮಿ ಹವಾಗುಣ (Hot Desert Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: ಖಂಡಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 20° ಯಿಂದ 30° ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ. ಸಹರಾ (ಆಫ್ರಿಕಾ), ಅರೇಬಿಯನ್, ಥಾರ್ (ಭಾರತ), ಅಟಕಾಮಾ (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ), ಕಲಹರಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮರುಭೂಮಿ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ (25 ಸೆಂ.ಮೀ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ). ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ (ಹೆಚ್ಚಿನ ದೈನಂದಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶದ ಅಂತರ). ಶೀತ ಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳು (Cold Ocean Currents) ಈ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ: ಕಳ್ಳಿ (Cactus), ಬಬೂಲ್, ಕುರುಚಲು ಗಿಡಗಳು. ಒಯಾಸಿಸ್ (Oasis) ಬಳಿ ಖರ್ಜೂರ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಟೆ (ಮರುಭೂಮಿಯ ಹಡಗು), ನರಿ, ಹಾವುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಜೀವಿಗಳು.

5. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಗುಣ (Mediterranean Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: ಖಂಡಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ 30° ಯಿಂದ 45° ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ (USA), ಮಧ್ಯ ಚಿಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೇಪ್ ಟೌನ್, ನೈರುತ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶುಷ್ಕ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆ (ಇದು ಈ ಹವಾಗುಣದ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ). ಪಶ್ಚಿಮ ಮಾರುತಗಳಿಂದ (Westerlies) ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಆಲಿವ್ (Olive), ಕಾರ್ಕ್ ಓಕ್ (Cork Oak), ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಿತ್ತಳೆ, ನಿಂಬೆ ಮುಂತಾದ ಸಿಟ್ರಸ್ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 'ಪ್ರಪಂಚದ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟ' (Orchard of the World) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೈನ್ ತಯಾರಿಕೆ (Viticulture) ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮ.

6. ಚೀನಾ ಮಾದರಿ ಹವಾಗುಣ (China Type Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: ಖಂಡಗಳ ಪೂರ್ವ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ 20° ಯಿಂದ 35° ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ. ಪೂರ್ವ ಚೀನಾ, ಆಗ್ನೇಯ USA (ಗಲ್ಫ್ ಮಾದರಿ), ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಪೂರ್ವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಚಳಿಗಾಲ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು (Typhoons/Hurricanes) ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತವೆ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ: ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಎಲೆ ಉದುರಿಸುವ ಮರಗಳ ಮಿಶ್ರಣ. ಓಕ್, ಪೈನ್, ಬಿದಿರು. ಭತ್ತ, ಹತ್ತಿ, ತಂಬಾಕು, ಮತ್ತು ಚಹಾ ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

7. ಟೈಗಾ ಅಥವಾ ಬೋರಿಯಲ್ ಹವಾಗುಣ (Taiga / Boreal Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ (50° ಯಿಂದ 70° ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ). ಕೆನಡಾ, ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್, ರಷ್ಯಾ (ಸೈಬೀರಿಯಾ). ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೂಭಾಗದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಚಳಿಗಾಲ (ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹಿಮಾಂಕಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ). ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಬೇಸಿಗೆ. ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಮಪಾತದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ. ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಪರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು (Coniferous forests). ಪೈನ್ (Pine), ಫರ್ (Fir), ಸ್ಪ್ರೂಸ್ (Spruce), ಲಾರ್ಚ್. ಮೃದುವಾದ ಮರಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮರ ಕಡಿಯುವುದು (Lumbering) ಮತ್ತು ಕಾಗದ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ.

8. ಟಂಡ್ರಾ ಹವಾಗುಣ (Tundra Climate)

• ಹಂಚಿಕೆ: ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತಗಳ ಆಚೆಗೆ (70° ಯಿಂದ 90° ಅಕ್ಷಾಂಶ). ಉತ್ತರ ಕೆನಡಾ, ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಉತ್ತರ ಸೈಬೀರಿಯಾ.
• ಲಕ್ಷಣಗಳು: ವರ್ಷದ 8-9 ತಿಂಗಳುಗಳು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರ್ಮಾಫ್ರಾಸ್ಟ್ (Permafrost - ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಮಣ್ಣು) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ: ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಹಿಮದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಚಿ (Mosses) ಮತ್ತು ಲೈಕೆನ್ಸ್ (Lichens) ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹಿಮಕರಡಿ, ಹಿಮಸಾರಂಗ (Reindeer), ಸೀಲ್, ಪೆಂಗ್ವಿನ್ (ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ) ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಎಸ್ಕಿಮೋಗಳು (Eskimos) ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ.

ಭಾರತ / ಕರ್ನಾಟಕದ ದೃಷ್ಟಿ

ಟಂಡ್ರಾ ಪ್ರದೇಶ (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

• ಭಾರತದ ಹವಾಗುಣ: ಭಾರತವು 'ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಗುಣ'ವನ್ನು (Tropical Monsoon Climate) ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಬೀಸುವ ಶೀತ ಮಾರುತಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಕ್ಷಾಂಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯು 'Amw' (Monsoon with short dry winter) ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯು 'Aw' (Tropical Savanna) ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಹವಾಗುಣ: ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಹವಾಗುಣ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
  1. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶ: ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ತೇವಭರಿತ ಹವಾಗುಣ. ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ.
  2. ಮಲೆನಾಡು: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶ. ತಂಪಾದ ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  3. ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶ (ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ): ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ಹವಾಗುಣ (Semi-arid). ಉತ್ತರ ಮೈದಾನವು ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಮೈದಾನವು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

1. ಭೂಮಿಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು: ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು (ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಹವಾಗುಣ).
2. 4 O'clock Rain (4 ಗಂಟೆಯ ಮಳೆ): ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸುವ ವಿಕಿರಣ (Convectional) ಮಳೆ.
3. ಪ್ರಪಂಚದ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟ (Orchard of the World): ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಗುಣ ಪ್ರದೇಶ.
4. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆ: ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಹವಾಗುಣದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ.
5. ಬಿಗ್ ಗೇಮ್ ಕಂಟ್ರಿ (Big Game Country): ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸವನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶ (ಬೇಟೆಗಾರರ ಸ್ವರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು).
6. ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಹವಾಗುಣ: ಟೈಗಾ (ಬೋರಿಯಲ್) ಹವಾಗುಣ (50°-70° ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಭೂಭಾಗದ ಕೊರತೆಯಿಂದ).
7. ಮೃದು ಮರದ ಕಾಡುಗಳು (Softwood forests): ಟೈಗಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸೂಚಿಪರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು (ಕಾಗದ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ).
8. ಪರ್ಮಾಫ್ರಾಸ್ಟ್ (Permafrost): ಟಂಡ್ರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಪದರ.
9. ಲಾನೋಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪೋಸ್: ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು (ಸವನ್ನಾ ಮಾದರಿ).
10. ಸ್ಟೆಪ್ಪೀಸ್, ಪ್ರೈರೀಸ್, ಪಂಪಾಸ್: ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಲಯದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು (Temperate grasslands) - ಇವುಗಳನ್ನು 'ಪ್ರಪಂಚದ ಧಾನ್ಯದ ಕಣಜಗಳು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
11. ಖಂಡಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳು: ಶೀತ ಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳು (ಉದಾ: ಪೆರು ಪ್ರವಾಹ, ಬೆಂಗುಯೆಲಾ ಪ್ರವಾಹ) ಮತ್ತು ಆಫ್-ಶೋರ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರುತಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.
12. ಕೊಪ್ಪೆನ್ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಆಧಾರ: ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ (ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ).

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQ)

ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವಲೋಕನ