ಭಾರತದ ಕೃಷಿ — ಬೆಳೆಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಗಳು, ನೀರಾವರಿ

Topiqos – KPSC/UPSC ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಧ್ಯಯನ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಪೀಠಿಕೆ

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಕೃಷಿ (Agriculture) ಕೇವಲ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಭಾರತೀಯರ ಜೀವನ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಶೇಕಡಾ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. KPSC, KAS, ಮತ್ತು UPSC ಯಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರವು (Agricultural Geography) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆಗಳ ವಿಧಗಳು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಕೃಷಿ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಮುಂಗಾರು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾರು ಬೆಳೆಗಳು, ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ (Agricultural Revolutions) ಪ್ರಭಾವ, ಮತ್ತು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (Irrigation Systems) ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳಾದ ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಬೆಳೆ ಋತುಗಳು (Cropping Seasons)

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ಋತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ:
* ಖಾರಿಫ್ ಅಥವಾ ಮುಂಗಾರು (Kharif): ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ (ಜೂನ್-ಜುಲೈ) ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಾವು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಭತ್ತ, ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ಹತ್ತಿ, ಕಬ್ಬು.
* ರಬಿ ಅಥವಾ ಹಿಂಗಾರು (Rabi): ಚಳಿಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್) ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ, ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್) ಕಟಾವು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಗೋಧಿ, ಬಾರ್ಲಿ, ಕಡಲೆ, ಸಾಸಿವೆ.
* ಜೈದ್ ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆ ಬೆಳೆ (Zaid): ರಬಿ ಮತ್ತು ಖಾರಿಫ್ ಋತುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ (ಮಾರ್ಚ್ ನಿಂದ ಜೂನ್) ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಬೆಳೆಗಳು.

ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು (Farming Types)

• ಜೀವನಾಧಾರ ಕೃಷಿ (Subsistence Farming): ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುವ ಪದ್ಧತಿ.
• ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೃಷಿ (Commercial Farming): ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದು.
• ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿ (Plantation Agriculture): ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು (ಉದಾ: ಚಹಾ, ಕಾಫಿ, ರಬ್ಬರ್).
• ಮಿಶ್ರ ಕೃಷಿ (Mixed Farming): ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನೂ (Animal Husbandry) ಮಾಡುವುದು.

ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Irrigation System)

ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ನೀರುಣಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ನೀರಾವರಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳು (Tube wells), ಕಾಲುವೆಗಳು (Canals) ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ (Tanks) ಮೂಲಕ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು

ಕೋಷ್ಟಕ 1: ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳು (Top Producer States)

ಕೋಷ್ಟಕ 2: ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು (Colour Revolutions)

ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ

ಭಾರತದ ಕೃಷಿ (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

1. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು (Major Crops of India)

• ಭತ್ತ (Rice): ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಬೆಳೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, 25°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು 100 cm ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಅಗತ್ಯ. ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು (Alluvial soil) ಮತ್ತು ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣು ಸೂಕ್ತ.
• ಗೋಧಿ (Wheat): ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಬೆಳೆ. ಇದು ರಬಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಿತ್ತನೆಗೆ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನ (10-15°C) ಮತ್ತು ಕಟಾವಿಗೆ ಬಿಸಿಲು (21-26°C) ಬೇಕು. 50-75 cm ಮಳೆ ಅಗತ್ಯ.
• ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು (Millets): ಜೋಳ, ರಾಗಿ, ಸಜ್ಜೆ (Bajra) ಪ್ರಮುಖ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು. ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಫಲವತ್ತತೆ ಇರುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. 2023 ಅನ್ನು 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ವರ್ಷ' (International Year of Millets) ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಕಬ್ಬು (Sugarcane): ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉಪ-ಉಷ್ಣವಲಯದ ಬೆಳೆ. 21°C ನಿಂದ 27°C ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು 75-100 cm ಮಳೆ ಅಗತ್ಯ. ಭಾರತವು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬು ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶ.
• ಹತ್ತಿ (Cotton): ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು (Black Soil - Regur) ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ. 210 ಹಿಮ-ಮುಕ್ತ ದಿನಗಳು (Frost-free days) ಮತ್ತು ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿ ಅಗತ್ಯ.
• ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು (Spices): ಕೇರಳ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಕಣಜ. ಏಲಕ್ಕಿ, ಮೆಣಸು, ಲವಂಗ ಪ್ರಮುಖವಾದವು.

2. ಕೃಷಿ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು (Agricultural Revolutions)

• ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ (Green Revolution): 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮನ್ ಬೋರ್ಲಾಗ್ (Norman Borlaug) ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಗಳ (HYV seeds), ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
• ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ (Operation Flood): 1970 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.

3. ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು (Irrigation Types & Projects)

• ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ನೀರಾವರಿ (Well & Tube well): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು (ಸುಮಾರು 62%) ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೀರಾವರಿ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಪಂಜಾಬ್, ಗುಜರಾತ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು.
• ಕಾಲುವೆ ನೀರಾವರಿ (Canal Irrigation): ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲ (ಸುಮಾರು 24%). ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು.
• ಕೆರೆ ನೀರಾವರಿ (Tank Irrigation): ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತ.
• ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು:
• ಭಾಕ್ರಾ ನಂಗಲ್ ಯೋಜನೆ (Bhakra Nangal): ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಹಿರಾಕುಡ್ ಯೋಜನೆ (Hirakud): ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮಣ್ಣಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು.
• ದಾಮೋದರ್ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ (DVC): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ.

4. ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗಳು (Agricultural Schemes)

• ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ (PM-KISAN): ರೈತರಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹6,000 ಗಳ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (ಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ).
• ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ (Soil Health Card Scheme): ಮಣ್ಣಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ (2015 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭ).
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ (PMFBY): ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ ರೈತರಿಗೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ.
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆ (PMKSY): "ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ" (More Crop Per Drop) ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯದೊಂದಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆ.

ಭಾರತ / ಕರ್ನಾಟಕದ ದೃಷ್ಟಿ

ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

• ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಭಾರತವು ಹಾಲು, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಣಬು (Jute) ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಭತ್ತ, ಗೋಧಿ, ಕಬ್ಬು, ಹತ್ತಿ, ಮತ್ತು ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:
• ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು 10 ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳಾಗಿ (Agro-climatic zones) ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಹಾಸನ ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು).
• ರಾಗಿ (Ragi), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ (Sunflower) ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ (Silk) ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು: ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ (UKP), ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (KRS), ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ಯೋಜನೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

1. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICAR) ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.
2. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಭತ್ತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (Central Rice Research Institute) ಒಡಿಶಾದ ಕಟಕ್ (Cuttack) ನಲ್ಲಿದೆ.
3. ಭಾರತದ ಕಾಫಿ ಮಂಡಳಿಯ (Coffee Board of India) ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ.
4. ರಬ್ಬರ್ ಮಂಡಳಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂನಲ್ಲಿದೆ.
5. ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು (Regur soil) ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
6. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ.
7. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿದೆ.
8. 'ಜೈ ಕಿಸಾನ್' ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ನೀಡಿದರು.
9. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ.
10. ಚಹಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಆಮ್ಲೀಯ (Acidic) ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶ ಅಗತ್ಯ.
11. 'ಗೋಲ್ಡನ್ ಫೈಬರ್' (Golden Fiber) ಎಂದು ಸೆಣಬನ್ನು (Jute) ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
12. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ 2024 ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ 'ಭಾರತ ರತ್ನ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQ)

1. ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು 'ಖಾರಿಫ್' (Kharif) ಬೆಳೆಯಲ್ಲ?
   A) ಭತ್ತ
   B) ಹತ್ತಿ
   C) ಗೋಧಿ
   D) ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ
   ಉತ್ತರ: (C) (ಗೋಧಿ ಒಂದು ರಬಿ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.)

2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ' ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
   A) ನಾರ್ಮನ್ ಬೋರ್ಲಾಗ್
   B) ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್
   C) ವರ್ಗಿಸ್ ಕುರಿಯನ್
   D) ಸ್ಯಾಮ್ ಪಿತ್ರೋಡಾ
   ಉತ್ತರ: (B) (ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ರೂವಾರಿ. ನಾರ್ಮನ್ ಬೋರ್ಲಾಗ್ ವಿಶ್ವದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ.)

3. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು?
   A) ಕೇರಳ
   B) ತಮಿಳುನಾಡು
   C) ಕರ್ನಾಟಕ
   D) ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
   ಉತ್ತರ: (C) (ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 70% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ.)

4. 'ನೀಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ' (Blue Revolution) ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
   A) ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ
   B) ಮೀನುಗಾರಿಕೆ
   C) ರಸಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದನೆ
   D) ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ
   ಉತ್ತರ: (B) (ನೀಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಕೃಷಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.)

5. ಪಿಎಂ-ಕಿಸಾನ್ (PM-KISAN) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅರ್ಹ ರೈತರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
   A) ₹4,000
   B) ₹5,000
   C) ₹6,000
   D) ₹10,000
   ಉತ್ತರ: (C) (ರೈತರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹6,000 ಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸಮಾನ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.)

ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವಲೋಕನ