ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram
Join Free
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ
ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ: ಪರಿಸರ-ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಭಾಗ ಇತ್ತೀಚಿನ KPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನಾ ಕ್ಷೇತ್ರ — ಹುಲಿ ಗಣತಿ, ಹೊಸ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳು, ಆನೆ ಗಣತಿ ಇವು ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನಗಳು (ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿ-ಮರ-ಹೂವು) FDA/SDA ಮಟ್ಟದ ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ.
1. ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನಗಳು (ಉಚಿತ ಅಂಕದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)
| ಅಂಶ | ಉತ್ತರ |
|---|---|
| ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ | ಆನೆ (Indian Elephant) |
| ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ | ನೀಲಕಂಠ (Indian Roller) |
| ರಾಜ್ಯ ಮರ | ಶ್ರೀಗಂಧ |
| ರಾಜ್ಯ ಹೂವು | ಕಮಲ |
| ರಾಜ್ಯ ಚಿಟ್ಟೆ | Southern Birdwing (ಸದರ್ನ್ ಬರ್ಡ್ವಿಂಗ್) — ಘೋಷಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದು — ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ |
- ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ರಾಜ್ಯದ ಸು. 20–22% (ISFR ವರದಿ ಆಧರಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ — ಇತ್ತೀಚಿನ India State of Forest Report ಅಂಕಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ); ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯವಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ.
- ಭಾರತದ ಆನೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಂ.1 (ಸು. 6,000+ ಆನೆಗಳು — 2023 ಗಣತಿ ); ಹುಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ನಂತರ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ (2022 ಗಣತಿ: ಮ.ಪ್ರ. 785, ಕರ್ನಾಟಕ 563) — ಎರಡೂ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಹಾಟ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.
2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು (5) — ಮಾಸ್ಟರ್ ಕೋಷ್ಟಕ
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ | ಜಿಲ್ಲೆ | ವಿಶೇಷ |
|---|---|---|
| ಬಂಡೀಪುರ | ಚಾಮರಾಜನಗರ | ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ (1973-74ರ ಮೊದಲ Project Tiger ತಂಡದಲ್ಲಿ ); ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳದ ಭಾಗ |
| ನಾಗರಹೊಳೆ (ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾ.ಉ.) | ಮೈಸೂರು–ಕೊಡಗು | ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ; ಕಬಿನಿ ಹಿನ್ನೀರು ಸಫಾರಿ |
| ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ | ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ/ಗ್ರಾ. ಅಂಚು | ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನ + ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಿಟ್ಟೆ ಉದ್ಯಾನ (2006) |
| ಕುದುರೆಮುಖ | ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು(–ದ.ಕ.–ಉಡುಪಿ) | ಶೋಲಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು; ಹಿಂದಿನ ಕಬ್ಬಿಣ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಿಷೇಧ ಇತಿಹಾಸ |
| ಅಣಶಿ (ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಭಾಗ) | ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ | ಈಗ "ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ"ದ ಭಾಗ (ಮರುನಾಮಕರಣ 2015) — ಹಳೆ-ಹೊಸ ಹೆಸರು ಎರಡೂ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ |
3. ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು (5) — ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ
- ಬಂಡೀಪುರ 2. ನಾಗರಹೊಳೆ 3. ಭದ್ರಾ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು — ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಗ್ರಾಮ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಖ್ಯಾತಿ) 4. ಬಿಳಿಗಿರಿ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ (BRT) (ಚಾಮರಾಜನಗರ — ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಸೇತುವೆ ಎಂಬ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಶೇಷ) 5. ಕಾಳಿ (ಉ.ಕನ್ನಡ)
- ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ (MM Hills) — 6ನೇ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾವ/ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (NTCA ಒಪ್ಪಿಗೆ ಹಂತ — ಘೋಷಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುನ್ನ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ; ಪ್ರಚಲಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಪ್ರಬಲ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ).
4. ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳು
| ಧಾಮ | ಜಿಲ್ಲೆ | ವಿಶೇಷ |
|---|---|---|
| ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ | ಮಂಡ್ಯ (ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಬಳಿ) | ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ; ಸಲೀಂ ಅಲಿ ಶಿಫಾರಸಿನ ಇತಿಹಾಸ; ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ (2022) |
| ಕೊಕ್ಕರೆ ಬೆಳ್ಳೂರು | ಮಂಡ್ಯ | ಗ್ರಾಮ-ಸಹಜೀವನ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ (ಪೆಲಿಕನ್/ಕೊಕ್ಕರೆ) |
| ಗುಡವಿ | ಶಿವಮೊಗ್ಗ (ಸೊರಬ) | ಪಕ್ಷಿಧಾಮ |
| ಅತ್ತಿವೇರಿ | ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ | ಪಕ್ಷಿಧಾಮ |
| ದಾಂಡೇಲಿ | ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ | ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್ ಖ್ಯಾತಿ; ಕಾಳಿ ವಲಯ |
| ದರೋಜಿ ಕರಡಿಧಾಮ | ವಿಜಯನಗರ/ಬಳ್ಳಾರಿ | ಕರಡಿ (Sloth Bear) ಧಾಮ — ವಿಶಿಷ್ಟ; ಹಂಪಿ ಸಮೀಪ — ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಿದೆ |
| ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು | ಹಾವೇರಿ | ಕೃಷ್ಣಮೃಗ (Blackbuck) ಧಾಮ; ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ |
| ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ | ಮಂಡ್ಯ | ನವಿಲುಧಾಮ |
| ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಶೆಟ್ಟಿಹಳ್ಳಿ, ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ, ಪುಷ್ಪಗಿರಿ, ತಲಕಾವೇರಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ | ಘಟ್ಟ ವಲಯ | ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನೆನಪಿಡಿ |
5. ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳು (ಪ್ರಚಲಿತ ಹಾಟ್ ಟಾಪಿಕ್)
- ರಂಗನತಿಟ್ಟು (2022) — ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ.
- 2024ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಅಂಕಸಮುದ್ರ ಪಕ್ಷಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು (ವಿಜಯನಗರ), ಅಘನಾಶಿನಿ ಅಳಿವೆ (ಉ.ಕನ್ನಡ), ಮಾಗಡಿ ಕೆರೆ (ಗದಗ) — ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ 4 (ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುನ್ನ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ — ಈ ಪಟ್ಟಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ). "ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ/ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ" — ಮುಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬಹುತೇಕ ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ.
6. ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶೇಷ
- ನೀಲಗಿರಿ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು (1986 — ಭಾರತದ ಮೊದಲನೆಯದು): ಕರ್ನಾಟಕ (ಬಂಡೀಪುರ, ನಾಗರಹೊಳೆ) + ತಮಿಳುನಾಡು + ಕೇರಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ — "ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಯಾವುದು + ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗ ಯಾವುದು" ಜೋಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆ.
- ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಶೋಲಾ ಕಾಡು–ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಕುದುರೆಮುಖ, ಬಾಬಾಬುಡನ್ ವಲಯ) — ಪರಿಸರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ "ಶೋಲಾ" ಪದ ಬಳಕೆ.
- ಸಂಡೂರು/ಜೋಗ ವಲಯದ ಹೊಸ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುಗಳ ಘೋಷಣೆಗಳು ಆಗಾಗ ನಡೆಯುತ್ತವೆ — ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿ.
7. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (KPSC ಮಾದರಿ)
1. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ:
(ಎ) ನವಿಲು
(ಬಿ) ನೀಲಕಂಠ (Indian Roller)
(ಸಿ) ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್
(ಡಿ) ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್
(ಬಿ) ನೀಲಕಂಠ (Indian Roller)
(ಸಿ) ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್
(ಡಿ) ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟರ್ಡ್
ಉತ್ತರ: (ಬಿ)
2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ:
(ಎ) ಅಸ್ಸಾಂ
(ಬಿ) ಕೇರಳ
(ಸಿ) ಕರ್ನಾಟಕ
(ಡಿ) ತಮಿಳುನಾಡು
(ಬಿ) ಕೇರಳ
(ಸಿ) ಕರ್ನಾಟಕ
(ಡಿ) ತಮಿಳುನಾಡು
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಹುಲಿಗಳಲ್ಲಿ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ (ಮ.ಪ್ರ. ನಂತರ); ಎರಡೂ ಶ್ರೇಣಿ ಜೊತೆಗೇ ನೆನಪಿಡಿ.
3. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ:
(ಎ) ಅಘನಾಶಿನಿ ಅಳಿವೆ
(ಬಿ) ರಂಗನತಿಟ್ಟು
(ಸಿ) ಮಾಗಡಿ ಕೆರೆ
(ಡಿ) ಕೊಕ್ಕರೆ ಬೆಳ್ಳೂರು
(ಬಿ) ರಂಗನತಿಟ್ಟು
(ಸಿ) ಮಾಗಡಿ ಕೆರೆ
(ಡಿ) ಕೊಕ್ಕರೆ ಬೆಳ್ಳೂರು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — 2022; ನಂತರ 2024ರಲ್ಲಿ ಅಂಕಸಮುದ್ರ, ಅಘನಾಶಿನಿ, ಮಾಗಡಿ ಸೇರ್ಪಡೆ.
4. ದರೋಜಿ ಧಾಮ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ?
(ಎ) ಕೃಷ್ಣಮೃಗ
(ಬಿ) ಕರಡಿ
(ಸಿ) ತೋಳ
(ಡಿ) ಚಿರತೆ
(ಬಿ) ಕರಡಿ
(ಸಿ) ತೋಳ
(ಡಿ) ಚಿರತೆ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — Sloth Bear; ಹಂಪಿ/ವಿಜಯನಗರ ವಲಯ.
5. ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವುದು:
(ಎ) ಹುಲಿ
(ಬಿ) ಆನೆ
(ಸಿ) ಕೃಷ್ಣಮೃಗ
(ಡಿ) ಕಾಡೆಮ್ಮೆ
(ಬಿ) ಆನೆ
(ಸಿ) ಕೃಷ್ಣಮೃಗ
(ಡಿ) ಕಾಡೆಮ್ಮೆ
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — Blackbuck; ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ.
6. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು:
(ಎ) ನಂದಾದೇವಿ
(ಬಿ) ನೀಲಗಿರಿ
(ಸಿ) ಸುಂದರಬನ್
(ಡಿ) ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿ
(ಬಿ) ನೀಲಗಿರಿ
(ಸಿ) ಸುಂದರಬನ್
(ಡಿ) ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — 1986; ಬಂಡೀಪುರ-ನಾಗರಹೊಳೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗ.
7. ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು:
(ಎ) ಭದ್ರಾ
(ಬಿ) ದಾಂಡೇಲಿ-ಅಣಶಿ
(ಸಿ) BRT
(ಡಿ) ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ
(ಬಿ) ದಾಂಡೇಲಿ-ಅಣಶಿ
(ಸಿ) BRT
(ಡಿ) ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — 2015ರಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣ; ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ.
8. ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಬಂಡೀಪುರ ಮತ್ತು ನಾಗರಹೊಳೆ ಎರಡೂ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು.
2. BRT ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಜೈವಿಕ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತ.
ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ(ಗಳು):
(ಎ) 1 ಮಾತ್ರ
(ಬಿ) 2 ಮಾತ್ರ
(ಸಿ) ಎರಡೂ ಸರಿ
(ಡಿ) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು
2. BRT ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಜೈವಿಕ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತ.
ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ(ಗಳು):
(ಎ) 1 ಮಾತ್ರ
(ಬಿ) 2 ಮಾತ್ರ
(ಸಿ) ಎರಡೂ ಸರಿ
(ಡಿ) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು
ಉತ್ತರ: (ಸಿ)
ಆಕರಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, NTCA/Project Tiger ವರದಿಗಳು, ISFR, ರಾಮ್ಸರ್ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ
** ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ:** ಇತ್ತೀಚಿನ ಹುಲಿ/ಆನೆ ಗಣತಿ ಅಂಕಿ, MM Hills ಘೋಷಣೆ ಸ್ಥಿತಿ, ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಖ್ಯೆ, ಅರಣ್ಯ ಶೇಕಡಾವಾರು (ಇತ್ತೀಚಿನ ISFR), ಸಣ್ಣ ಧಾಮಗಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಜೋಡಣೆ, ರಾಜ್ಯ ಚಿಟ್ಟೆ ಘೋಷಣೆಯ ವರ್ಷ.