ಕರ್ನಾಟಕದ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram
Join Free
ಕರ್ನಾಟಕದ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ: "ಖನಿಜ–ಸ್ಥಳ–ಜಿಲ್ಲೆ" ಜೋಡಣೆ FDA/SDA/PSI ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಸಕ್ರಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ) ಮತ್ತು ಸಂಡೂರು-ಬಳ್ಳಾರಿ ಕಬ್ಬಿಣ ವಲಯ — ಇವೆರಡು ಅತಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಂಶಗಳು.
1. ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕೋಷ್ಟಕ
| ಖನಿಜ | ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳ/ಜಿಲ್ಲೆ | ವಿಶೇಷ |
|---|---|---|
| ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು | ಸಂಡೂರು–ಹೊಸಪೇಟೆ (ಬಳ್ಳಾರಿ/ವಿಜಯನಗರ), ಕುದುರೆಮುಖ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು — ಗಣಿಗಾರಿಕೆ 2006ರಿಂದ ನಿಷೇಧ ), ಬಾಬಾಬುಡನ್ ವಲಯ | ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ (ಒಡಿಶಾ-ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಜೊತೆ ಅಗ್ರ 3ರಲ್ಲಿ); ಹೆಮಟೈಟ್-ಮ್ಯಾಗ್ನಟೈಟ್ ಎರಡೂ ವಿಧ; ಬಳ್ಳಾರಿ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ-ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ವರದಿ ಇತಿಹಾಸ (2011) |
| ಚಿನ್ನ | ಹಟ್ಟಿ (ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ) — ಸಕ್ರಿಯ; KGF–ಕೋಲಾರ — 2001ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು | ಹಟ್ಟಿ = ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಸಕ್ರಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ — ಅತ್ಯಂತ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ; ಚಿನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ನಂ.1 |
| ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ | ಸಂಡೂರು (ವಿಜಯನಗರ/ಬಳ್ಳಾರಿ), ಉ.ಕನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ | ಉಕ್ಕು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕ |
| ಬಾಕ್ಸೈಟ್ | ಬೆಳಗಾವಿ ವಲಯ | ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಮೂಲ |
| ಚುನಾಪುಗಲ್ಲು (Limestone) | ಕಲಬುರಗಿ (ವಾಡಿ, ಶಹಾಬಾದ್), ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ವಿಜಯಪುರ | ಕಲಬುರಗಿ = "ಸಿಮೆಂಟ್ ನಗರ" ವಲಯ — ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ |
| ಕ್ರೋಮೈಟ್ | ಹಾಸನ, ಮೈಸೂರು ವಲಯ | — |
| ಗ್ರಾನೈಟ್ | ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಇಳಕಲ್ (ಬಾಗಲಕೋಟೆ), ಕೊಪ್ಪಳ | ಇಳಕಲ್ ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಖ್ಯಾತಿ; ಸದರಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ (ಬೆಂಗಳೂರು ವಲಯ) |
| ಮ್ಯಾಗ್ನಸೈಟ್ | ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು/ಹಾಸನ ವಲಯ | — |
| ಲಿಥಿಯಂ (ಪ್ರಚಲಿತ) | ಮಂಡ್ಯ (ಮಾರ್ಲಗಳ್ಳ ವಲಯ) — ಅನ್ವೇಷಣೆ ವರದಿ | AMD/GSI ಆರಂಭಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ (ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಿಯಾಸಿ ಜೊತೆ ಚರ್ಚಿತ) — ಪ್ರಚಲಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ; ವಾಣಿಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ |
2. ಖನಿಜಾಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು (ಜೋಡಣೆ)
- ಭದ್ರಾವತಿ (ಶಿವಮೊಗ್ಗ): ಕಬ್ಬಿಣ-ಉಕ್ಕು (VISL — ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಾಲದ ಸ್ಥಾಪನೆ; ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುನಶ್ಚೇತನ/ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ ಚರ್ಚೆ ಪ್ರಚಲಿತ).
- ತೋರಣಗಲ್ಲು (ವಿಜಯನಗರ/ಬಳ್ಳಾರಿ): JSW ಉಕ್ಕು ಘಟಕ — ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕ-ಸ್ಥಳ ಉಕ್ಕು ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಸಂಡೂರು ಅದಿರು ಆಧಾರ.
- ವಾಡಿ-ಶಹಾಬಾದ್-ಸೇಡಂ (ಕಲಬುರಗಿ): ಸಿಮೆಂಟ್ ಪಟ್ಟಿ.
- ಕೋಲಾರ KGF — ಗಣಿ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ BEML ಇತ್ಯಾದಿ ಘಟಕಗಳ ನೆಲೆ; "ಲಿಟಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್" ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಡ್ಡಹೆಸರು — ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಿದೆ.
3. ಒಂದೇ ನೋಟದಲ್ಲಿ
- ಚಿನ್ನ: ಹಟ್ಟಿ (ರಾಯಚೂರು) ಸಕ್ರಿಯ | KGF (ಕೋಲಾರ) 2001ರಿಂದ ಸ್ಥಗಿತ | ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ನಂ.1
- ಕಬ್ಬಿಣ: ಸಂಡೂರು-ಹೊಸಪೇಟೆ ಕೇಂದ್ರ | ಕುದುರೆಮುಖ ನಿಷೇಧ | JSW ತೋರಣಗಲ್ಲು
- ಚುನಾಪುಗಲ್ಲು-ಸಿಮೆಂಟ್: ಕಲಬುರಗಿ ವಲಯ | ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್: ಸಂಡೂರು
- ಪ್ರಚಲಿತ: ಮಂಡ್ಯ ಲಿಥಿಯಂ ಅನ್ವೇಷಣೆ
4. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (KPSC ಮಾದರಿ)
1. ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಸಕ್ರಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ:
(ಎ) ಕೋಲಾರ (KGF)
(ಬಿ) ಹಟ್ಟಿ
(ಸಿ) ರಾಮಗಿರಿ
(ಡಿ) ಸಂಡೂರು
(ಬಿ) ಹಟ್ಟಿ
(ಸಿ) ರಾಮಗಿರಿ
(ಡಿ) ಸಂಡೂರು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ; KGF 2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತ.
2. ಸಂಡೂರು ವಲಯ ಯಾವ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ?
(ಎ) ಚಿನ್ನ-ಬೆಳ್ಳಿ
(ಬಿ) ಕಬ್ಬಿಣ-ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್
(ಸಿ) ಬಾಕ್ಸೈಟ್-ತಾಮ್ರ
(ಡಿ) ಚುನಾಪುಗಲ್ಲು-ಜಿಪ್ಸಂ
(ಬಿ) ಕಬ್ಬಿಣ-ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್
(ಸಿ) ಬಾಕ್ಸೈಟ್-ತಾಮ್ರ
(ಡಿ) ಚುನಾಪುಗಲ್ಲು-ಜಿಪ್ಸಂ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ವಿಜಯನಗರ/ಬಳ್ಳಾರಿ ವಲಯ; JSW ಉಕ್ಕು ಘಟಕದ ಆಧಾರ.
3. ಕುದುರೆಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಿಂತ ಕಾರಣ:
(ಎ) ಅದಿರು ಮುಗಿದದ್ದು
(ಬಿ) ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ — ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (ಸುಪ್ರೀಂ ತೀರ್ಪು)
(ಸಿ) ಕಾರ್ಮಿಕ ಮುಷ್ಕರ
(ಡಿ) ಬೆಲೆ ಕುಸಿತ
(ಬಿ) ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ — ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (ಸುಪ್ರೀಂ ತೀರ್ಪು)
(ಸಿ) ಕಾರ್ಮಿಕ ಮುಷ್ಕರ
(ಡಿ) ಬೆಲೆ ಕುಸಿತ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — 2005-06ರಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತ (KIOCL ಸ್ಥಳಾಂತರ).
4. "ಸಿಮೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮ" ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆ:
(ಎ) ಬಳ್ಳಾರಿ
(ಬಿ) ಕಲಬುರಗಿ
(ಸಿ) ಮೈಸೂರು
(ಡಿ) ಶಿವಮೊಗ್ಗ
(ಬಿ) ಕಲಬುರಗಿ
(ಸಿ) ಮೈಸೂರು
(ಡಿ) ಶಿವಮೊಗ್ಗ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ವಾಡಿ, ಶಹಾಬಾದ್, ಸೇಡಂ ಪಟ್ಟಿ; ಚುನಾಪುಗಲ್ಲು ನಿಕ್ಷೇಪ ಆಧಾರ.
5. ಇಳಕಲ್ ಯಾವ ಶಿಲೆ/ಖನಿಜಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ?
(ಎ) ಮಾರ್ಬಲ್
(ಬಿ) ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್
(ಸಿ) ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು
(ಡಿ) ಬಳಪದ ಕಲ್ಲು
(ಬಿ) ಕೆಂಪು ಗ್ರಾನೈಟ್
(ಸಿ) ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು
(ಡಿ) ಬಳಪದ ಕಲ್ಲು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ (ಇಳಕಲ್ ಸೀರೆಯೂ ಇದೇ ಊರಿನ GI ಖ್ಯಾತಿ — ಜೋಡಿ ನೆನಪಿಡಿ).
6. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆ ವರದಿಯಾದ ಖನಿಜ:
(ಎ) ಯುರೇನಿಯಂ
(ಬಿ) ಲಿಥಿಯಂ
(ಸಿ) ಥೋರಿಯಂ
(ಡಿ) ನಿಕಲ್
(ಬಿ) ಲಿಥಿಯಂ
(ಸಿ) ಥೋರಿಯಂ
(ಡಿ) ನಿಕಲ್
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಮಾರ್ಲಗಳ್ಳ ವಲಯ; ಆರಂಭಿಕ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಹಂತ.
7. KGF ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಡ್ಡಹೆಸರು:
(ಎ) ಲಿಟಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್
(ಬಿ) ಗೋಲ್ಡನ್ ಸಿಟಿ
(ಸಿ) ಮಿನಿ ಲಂಡನ್
(ಡಿ) ಸಿಲ್ವರ್ ವ್ಯಾಲಿ
(ಬಿ) ಗೋಲ್ಡನ್ ಸಿಟಿ
(ಸಿ) ಮಿನಿ ಲಂಡನ್
(ಡಿ) ಸಿಲ್ವರ್ ವ್ಯಾಲಿ
ಉತ್ತರ: (ಎ) — ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲದ ವಸಾಹತು ಶೈಲಿಯ ಕಾರಣ; ಶಿವನಸಮುದ್ರದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳ (1902) ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನೂ ನೆನಪಿಡಿ.
ಆಕರಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ಗಣಿ ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ, GSI, ಕರ್ನಾಟಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ, IBM ವರದಿಗಳು
** ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ:** ಕಬ್ಬಿಣ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ರಾಜ್ಯ ಶ್ರೇಣಿ (ಇತ್ತೀಚಿನ IBM ಅಂಕಿ), ಸಣ್ಣ ಖನಿಜಗಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಜೋಡಣೆ (ಕ್ರೋಮೈಟ್, ಮ್ಯಾಗ್ನಸೈಟ್, ಬಾಕ್ಸೈಟ್), ಲಿಥಿಯಂ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ, KGF ಮುಚ್ಚಿದ ನಿಖರ ವರ್ಷ, ಕುದುರೆಮುಖ ನಿಷೇಧದ ವರ್ಷ.