ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram
Join Free
ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು (1902–1940)
ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ: "ಮಾದರಿ ಮೈಸೂರು" (Model Mysore) ಅಧ್ಯಾಯ — KPSCಯ ಅತಿ ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನಾ ಕ್ಷೇತ್ರ. ರಾಜ–ದಿವಾನ–ಸಾಧನೆ ಜೋಡಣೆ ಪ್ರತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸ್ಥಿರ ಮಾದರಿ. ಕೆಆರ್ಎಸ್, ಭದ್ರಾವತಿ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ — ಇವುಗಳ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ ನಿಖರವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಿ.
1. ಪರಿಚಯ
| ಅಂಶ | ವಿವರ |
|---|---|
| ಜನನ | ಜೂನ್ 4, 1884 |
| ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ | 1895 (ಬಾಲಕ); ತಾಯಿ ಮಹಾರಾಣಿ ವಾಣಿವಿಲಾಸ ಸನ್ನಿಧಾನ ರೀಜೆಂಟ್; 1902ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ |
| ಆಳ್ವಿಕೆ | 1902–1940 (ನಿಧನ: ಆಗಸ್ಟ್ 3, 1940) |
| ಬಿರುದು | "ರಾಜರ್ಷಿ" — ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ; ಮೈಸೂರನ್ನು "ರಾಮರಾಜ್ಯ"ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ |
2. ದಿವಾನರು ಮತ್ತು ಅವರ ಅವಧಿ (ಮಾಸ್ಟರ್ ಪಟ್ಟಿ)
| ದಿವಾನ | ಅವಧಿ | ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ |
|---|---|---|
| ಪಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ | 1901–06 | ಆರಂಭಿಕ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ |
| ವಿ.ಪಿ. ಮಾಧವರಾವ್ | 1906–09 | ಅರಣ್ಯ/ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ |
| ಟಿ. ಆನಂದರಾವ್ | 1909–12 | — |
| ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ | 1912–1918 | ಕೆಆರ್ಎಸ್, ಭದ್ರಾವತಿ, ಮೈಸೂರು ವಿ.ವಿ., ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್ |
| ಎಂ. ಕಾಂತರಾಜ ಅರಸ್ | 1918–22 | ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ ಜಾರಿ ಸಂದರ್ಭ |
| ಸರ್ ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ | 1926–1941 | ಕೈಗಾರಿಕೆ, ನಗರ ಸೌಂದರ್ಯ, ಬೃಂದಾವನ ಉದ್ಯಾನ |
3. ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಾಲದ ಸಾಧನೆಗಳು (1912–18)
- ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ (KRS) ಅಣೆಕಟ್ಟು — ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ, 1911ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭ (ಪೂರ್ಣಗೊಂಡದ್ದು 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ); ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸೂಕ್ಷ್ಮ: ಸಿಮೆಂಟ್ ಬದಲು ಸುರ್ಕಿ ಗಾರೆ ಬಳಕೆ — ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಿದೆ.
- ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1916) — ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಹೊರಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನವೊಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.
- ಭದ್ರಾವತಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆ (Mysore Iron Works) — 1918ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭ (ನಂತರ VISL).
- ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್ (State Bank of Mysore ಮೂಲ) — 1913.
- ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು — 1915 (ಬೆಂಗಳೂರು) — ನಾಲ್ವಡಿಯವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ; ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಚ್.ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ — KPSC ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ಅಂಶ.
- "ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ನಶಿಸಿ" ("Industrialize or Perish") — ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಘೋಷಣೆ.
4. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು (ಹೇಳಿಕೆ-ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಗಣಿ)
- ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ: ಮೈಸೂರಿನ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ 1881ರಲ್ಲೇ (ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಕಾಲ, ರೆಂಡಿಷನ್ ನಂತರ) ಸ್ಥಾಪನೆ — ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಭೆ; ನಾಲ್ವಡಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲವರ್ಧನೆ + ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ (Legislative Council) 1907ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ. ಎಚ್ಚರಿಕೆ: "ನಾಲ್ವಡಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ತಪ್ಪು — ಸ್ಥಾಪನೆ 1881, ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ.
- ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ (1918): ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಕುರಿತ ಭಾರತದ ಆರಂಭಿಕ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲೆಸ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲರ್ (ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ); 1921ರಿಂದ ಶಿಫಾರಸು ಜಾರಿ. ಮೀಸಲಾತಿ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ (ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜರ ಜೊತೆ) ಮೈಸೂರಿನ ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ ಖಚಿತ ಉಲ್ಲೇಖ.
- ದೇವದಾಸಿ ಪದ್ಧತಿ ನಿರ್ಬಂಧ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ, ವಿಧವಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ — ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳು.
- ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ (1902): ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ಇದರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು (1905, ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗೆ ಮೊದಲ ಸರಬರಾಜು 1902) — ಈ ಅಂಶ KPSC/FDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಬಂದಿದೆ.
5. ಒಂದೇ ನೋಟದಲ್ಲಿ
- ರಾಜರ್ಷಿ ಬಿರುದು — ಗಾಂಧೀಜಿ | ಆಳ್ವಿಕೆ 1902–40
- ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ದಿವಾನ್ 1912–18 | ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ 1926–41
- 1881 ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ (ಸ್ಥಾಪನೆ), 1907 ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ, 1913 ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್, 1915 ಕ.ಸಾ.ಪ., 1916 ಮೈಸೂರು ವಿ.ವಿ., 1918 ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ
6. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (KPSC ಮಾದರಿ)
1. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಗೆ "ರಾಜರ್ಷಿ" ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಿದವರು:
(ಎ) ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್
(ಬಿ) ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ
(ಸಿ) ಸರ್ ಎಂ.ವಿ.
(ಡಿ) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ
(ಬಿ) ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ
(ಸಿ) ಸರ್ ಎಂ.ವಿ.
(ಡಿ) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ)
2. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ:
(ಎ) 1913
(ಬಿ) 1915
(ಸಿ) 1916
(ಡಿ) 1918
(ಬಿ) 1915
(ಸಿ) 1916
(ಡಿ) 1918
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ನೆನಪಿನ ತಂತ್ರ: 1915 ಕ.ಸಾ.ಪ. → 1916 ವಿ.ವಿ. → 1918 ಮಿಲ್ಲರ್.
3. ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ (1918) ಯಾವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
(ಎ) ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ
(ಬಿ) ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ
(ಸಿ) ಭೂಕಂದಾಯ ಸುಧಾರಣೆ
(ಡಿ) ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ
(ಬಿ) ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ
(ಸಿ) ಭೂಕಂದಾಯ ಸುಧಾರಣೆ
(ಡಿ) ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ)
4. ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯನ್ನು ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
2. ಮೈಸೂರಿನ ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ 1907ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ(ಗಳು):
(ಎ) 1 ಮಾತ್ರ
(ಬಿ) 2 ಮಾತ್ರ
(ಸಿ) ಎರಡೂ ಸರಿ
(ಡಿ) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು
2. ಮೈಸೂರಿನ ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ 1907ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ(ಗಳು):
(ಎ) 1 ಮಾತ್ರ
(ಬಿ) 2 ಮಾತ್ರ
(ಸಿ) ಎರಡೂ ಸರಿ
(ಡಿ) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಸ್ಥಾಪನೆ 1881 (ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಕಾಲ); ನಾಲ್ವಡಿ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.
5. ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ವಸ್ತು:
(ಎ) ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್
(ಬಿ) ಸುರ್ಕಿ ಗಾರೆ
(ಸಿ) ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮಾತ್ರ
(ಡಿ) ಕಬ್ಬಿಣದ ಚೌಕಟ್ಟು
(ಬಿ) ಸುರ್ಕಿ ಗಾರೆ
(ಸಿ) ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮಾತ್ರ
(ಡಿ) ಕಬ್ಬಿಣದ ಚೌಕಟ್ಟು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ)
6. "Industrialize or Perish" ಘೋಷಣೆ ಯಾರದು?
(ಎ) ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್
(ಬಿ) ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ
(ಸಿ) ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್
(ಡಿ) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು
(ಬಿ) ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ
(ಸಿ) ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್
(ಡಿ) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ)
7. ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕದಿಂದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆದದ್ದು:
(ಎ) ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ
(ಬಿ) ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ
(ಸಿ) ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (KGF)
(ಡಿ) ಭದ್ರಾವತಿ ಕಾರ್ಖಾನೆ
(ಬಿ) ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ
(ಸಿ) ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (KGF)
(ಡಿ) ಭದ್ರಾವತಿ ಕಾರ್ಖಾನೆ
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — 1902ರಲ್ಲಿ KGFಗೆ; ನಂತರ 1905ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪ.
8. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು:
(ಎ) ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
(ಬಿ) ಎಚ್.ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ
(ಸಿ) ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
(ಡಿ) ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು
(ಬಿ) ಎಚ್.ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ
(ಸಿ) ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
(ಡಿ) ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — 1915, ನಾಲ್ವಡಿಯವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಆಕರಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ, ಸೂರ್ಯನಾಥ ಕಾಮತ್, ಮೈಸೂರು ಗೆಜೆಟಿಯರ್, ಕ.ಸಾ.ಪ. ದಾಖಲೆಗಳು
** ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ:** ದಿವಾನರ ನಿಖರ ಅವಧಿಗಳು, KRS ಆರಂಭ ವರ್ಷ, ಭದ್ರಾವತಿ ಸ್ಥಾಪನಾ ವರ್ಷ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ವರ್ಷಗಳು (1902 KGF / 1905 ಬೆಂಗಳೂರು), ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವರ್ಷಗಳು.