Economy

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ — GDP, GNP ಮತ್ತು ಮಾಪನ

12 min read · PYQ: 2015,2018,2021,2024 · KAS · Updated 22 Aug 2026
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram Join Free

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ — GDP, GNP ಮತ್ತು ಮಾಪನ

Topiqos – KPSC/UPSC ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಧ್ಯಯನ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಪೀಠಿಕೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ (National Income) ಎಂಬುದು ಒಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ. KPSC (KAS) ಮತ್ತು UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Economy) ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಿಮ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಜಿಡಿಪಿ (GDP) ಎಂದರೇನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನೈಜ ಮತ್ತು ನಾಮಮಾತ್ರ ಜಿಡಿಪಿ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (NSO) ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಅಥವಾ ಅನ್ವಯಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Applied questions) ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ.

ಮುಖ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (Gross Domestic Product - GDP)

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ) ಒಂದು ದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಿಮ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ (Final goods and services) ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವೇ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (GDP).
* ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ವಿದೇಶಿಯರು ಮಾಡಿದ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಸೇರುತ್ತದೆ.
* ಆದರೆ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರು ಗಳಿಸಿದ ಆದಾಯ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (Gross National Product - GNP)

ಒಂದು ದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳು (Residents) ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಿಮ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವೇ ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (GNP).
* ಸೂತ್ರ: GNP = GDP + ವಿದೇಶದಿಂದ ಬಂದ ನಿವ್ವಳ ಅಪವರ್ತನ ಆದಾಯ (Net Factor Income from Abroad - NFIA).
* ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರು ಗಳಿಸಿದ ಆದಾಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವಿದೇಶಿಯರು ಗಳಿಸಿದ ಆದಾಯವನ್ನು ಕಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿವ್ವಳ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (Net Domestic Product - NDP)

ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಸವೆತ ಅಥವಾ ಸವಕಳಿಯನ್ನು (Depreciation) GDP ಯಿಂದ ಕಳೆದಾಗ ಸಿಗುವ ಮೌಲ್ಯವೇ ನಿವ್ವಳ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ.
* ಸೂತ್ರ: NDP = GDP - ಸವಕಳಿ (Depreciation).

ನಿವ್ವಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (Net National Product - NNP)

GNP ಯಿಂದ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ಕಳೆದಾಗ ನಿವ್ವಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (NNP) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
* ಸೂತ್ರ: NNP = GNP - ಸವಕಳಿ.
* ಗಮನಿಸಿ: ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ NNP (NNP at Factor Cost) ಯನ್ನು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ" (National Income) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ (Market Price vs Factor Cost)

  • ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ (Factor Cost): ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ತಗುಲಿದ ಮೂಲ ವೆಚ್ಚ (ಭೂಮಿ, ಶ್ರಮ, ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲ).
  • ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ (Market Price): ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವ ಬೆಲೆ.
  • ಸೂತ್ರ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ = ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ + ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು (Indirect Taxes) - ಸಹಾಯಧನ (Subsidies).

ನೈಜ ಮತ್ತು ನಾಮಮಾತ್ರ GDP (Real vs Nominal GDP)

  • ನಾಮಮಾತ್ರ ಜಿಡಿಪಿ (Nominal GDP): ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ (Current prices) ಅಳೆಯಲಾದ ಜಿಡಿಪಿ. ಇದು ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
  • ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿ (Real GDP): ನಿಗದಿತ ಮೂಲ ವರ್ಷದ (Base year - ಪ್ರಸ್ತುತ 2011-12) ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ (Constant prices) ಅಳೆಯಲಾದ ಜಿಡಿಪಿ. ಹಣದುಬ್ಬರದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನೈಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ತಲಾ ಆದಾಯ (Per-Capita Income)

ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಅದರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಮೊತ್ತವೇ ತಲಾ ಆದಾಯ. ಇದು ಜನರ ಸರಾಸರಿ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
* ಸೂತ್ರ: ತಲಾ ಆದಾಯ = ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ / ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ

ಪರಿಕಲ್ಪನೆ / ಸಂಸ್ಥೆ ವಿವರಣೆ / ಸೂತ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ
GDP ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗಿನ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿ ಮುಖ್ಯ
GNP ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ ಪೌರತ್ವ/ನಿವಾಸಿ ಮುಖ್ಯ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ (NI) NNP at Factor Cost NNP(FC) = NNP(MP) - Indirect Taxes + Subsidies
ಮೂಲ ವರ್ಷ (Base Year) 2011-12 ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ವರ್ಷ
NSO National Statistical Office CSO ಮತ್ತು NSSO ಗಳ ವಿಲೀನದಿಂದ 2019 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆ
MoSPI Ministry of Statistics and Programme Implementation NSO ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಚಿವಾಲಯ

ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ

ಜಿಡಿಪಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ಜಿಡಿಪಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ಮಾಪನ ವಿಧಾನಗಳು (Measurement Methods)

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ, ಈ ಮೂರೂ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅಂತಿಮ ಮೌಲ್ಯ ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕು.

  • ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ವಿಧಾನ (Production / Value Added Method):
    ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ದ್ವಿತೀಯ, ತೃತೀಯ) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಆದ 'ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ'ಯನ್ನು (Value Addition) ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಸರಕುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ದ್ವಿ-ಗಣನೆ ಅಥವಾ Double counting ತಪ್ಪಿಸಲು).
  • ಆದಾಯ ವಿಧಾನ (Income Method):
    ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳಾದ ಭೂಮಿ, ಶ್ರಮ, ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಗೇಣಿ (Rent), ವೇತನ (Wages), ಬಡ್ಡಿ (Interest) ಮತ್ತು ಲಾಭ (Profit) - ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ವೆಚ್ಚ ವಿಧಾನ (Expenditure Method):
    ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶದೊಳಗೆ ಅಂತಿಮ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
    ಸೂತ್ರ: GDP = C + I + G + (X - M)
    [C = Consumption (ಅನುಭೋಗ), I = Investment (ಹೂಡಿಕೆ), G = Government Expenditure (ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚ), X = Exports (ರಫ್ತು), M = Imports (ಆಮದು)].

2. ಮೂಲ ವರ್ಷ (Base Year) ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು 2011-12 ನ್ನು ಮೂಲ ವರ್ಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (CSO) ಜಿಡಿಪಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು. 'ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಜಿಡಿಪಿ' (GDP at Factor Cost) ಬದಲಾಗಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 'ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಜಿಡಿಪಿ'ಯನ್ನು (GDP at Market Prices) ಮುಖ್ಯ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

3. ವಲಯವಾರು ಜಿಡಿಪಿ ಸಂಯೋಜನೆ (GDP Composition by Sector)

ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
1. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಲಯ (Primary Sector / Agriculture): ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ. (ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ಸುಮಾರು 17-18%).
2. ದ್ವಿತೀಯ ವಲಯ (Secondary Sector / Industry): ಉತ್ಪಾದನೆ (Manufacturing), ನಿರ್ಮಾಣ, ವಿದ್ಯುತ್. (ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ಸುಮಾರು 28-29%).
3. ತೃತೀಯ ವಲಯ (Tertiary Sector / Services): ಸೇವಾ ವಲಯ (ಐಟಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಸಾರಿಗೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ). (ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ, ಸುಮಾರು 53-55%). (ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುನ್ನ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ).

4. ಜಿಡಿಪಿ ಡಿಫ್ಲೇಟರ್ (GDP Deflator)

ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು (ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು) ಅಳೆಯುವ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ. CPI ಅಥವಾ WPI ಗಿಂತ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
* ಸೂತ್ರ: GDP Deflator = (Nominal GDP / Real GDP) × 100

5. ಜಿಡಿಪಿಯ ಮಿತಿಗಳು (Limitations of GDP)

ಜಿಡಿಪಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಜನರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನಲ್ಲ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಮಿತಿಗಳು:
* ಹಣಕಾಸೇತರ ವಿನಿಮಯಗಳು (Non-monetary exchanges): ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ, ಬಾರ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
* ಬಾಹ್ಯತೆಗಳು (Externalities): ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಜಿಡಿಪಿ ಕಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
* ಅಸಮಾನತೆ (Inequality): ಜಿಡಿಪಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ, ಸಂಪತ್ತು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಶ್ರೀಮಂತರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರಬಹುದು.

6. ಹಸಿರು ಜಿಡಿಪಿ (Green GDP)

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಿಡಿಪಿಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಸರ ನಾಶ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸವಕಳಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದಾಗ ಸಿಗುವ ಮೌಲ್ಯವೇ ಹಸಿರು ಜಿಡಿಪಿ. ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ (Sustainable Development) ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

7. NSO / CSO ಪಾತ್ರ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (NSO) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (CSO) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಚೇರಿ (NSSO) ಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ NSO ಅನ್ನು ರಚಿಸಿತು.

ಭಾರತ / ಕರ್ನಾಟಕದ ದೃಷ್ಟಿ

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆ (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

  • ಕರ್ನಾಟಕದ GSDP (Gross State Domestic Product): ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟಾಪ್ 5 ರೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ).
  • ಸೇವಾ ವಲಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕದ GSDP ಯಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಲಯದ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ IT/BT, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ರಫ್ತು) ಪಾಲು ಶೇಕಡಾ 60 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾರತದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಸೇವಾ ವಲಯವು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ.
  • ತಲಾ ಆದಾಯ: ಕರ್ನಾಟಕದ ತಲಾ ಆದಾಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. (ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ - ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಡುವೆ - ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

  1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದವರು - ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ (1867-68, 'Poverty and Un-British Rule in India' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ).
  2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಮೊದಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದವರು - ಡಾ. ವಿ.ಕೆ.ಆರ್.ವಿ. ರಾವ್ (1931-32).
  3. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು 1949 ರಲ್ಲಿ ಪಿ.ಸಿ. ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
  4. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ಸಂಸ್ಥೆ - NSO (National Statistical Office).
  5. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಮೂಲ ವರ್ಷ (Base Year) - 2011-12.
  6. "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ" ಎಂದರೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ನಿವ್ವಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (NNP at Factor Cost).
  7. ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ವಲಯ - ತೃತೀಯ ಅಥವಾ ಸೇವಾ ವಲಯ (Tertiary Sector).
  8. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸುವ ವಲಯ - ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ವಲಯ.
  9. ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು (Real GDP) ಸ್ಥಿರ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ (Constant prices) ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
  10. ನಾಮಮಾತ್ರ ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು (Nominal GDP) ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ (Current prices) ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
  11. ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Open Economy) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
  12. GDP Deflator ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ.

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQ)

1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಯದ್ದಾಗಿದೆ?
A) ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI)
B) ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog)
C) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (NSO)
D) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ
ಉತ್ತರ: (C)
2. ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ" (National Income) ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
A) ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ GDP (GDP at Market Price)
B) ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ NNP (NNP at Factor Cost)
C) ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ GNP (GNP at Market Price)
D) ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ NDP (NDP at Factor Cost)
ಉತ್ತರ: (B)
3. ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿ (Real GDP) ಮತ್ತು ನಾಮಮಾತ್ರ ಜಿಡಿಪಿ (Nominal GDP) ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
A) ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿಯು ಸವಕಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.
B) ನಾಮಮಾತ್ರ ಜಿಡಿಪಿಯು ವಿದೇಶಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
C) ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಾಮಮಾತ್ರ ಜಿಡಿಪಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
D) ನೈಜ ಜಿಡಿಪಿಯು ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ವಲಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ: (C)
4. ಹಸಿರು ಜಿಡಿಪಿ (Green GDP) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ?
A) ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೌಲ್ಯ
B) ಪರಿಸರ ನಾಶ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ಜಿಡಿಪಿಯಿಂದ ಕಳೆಯುವುದು
C) ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ
D) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
ಉತ್ತರ: (B)
5. ಒಂದು ಮುಚ್ಚಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ (Closed Economy) ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ?
A) GDP = GNP
B) GDP > GNP
C) GDP < GNP
D) ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ
ಉತ್ತರ: (A)

ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವಲೋಕನ

ಅಂಶ ವಿವರ
GDP ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಅಂತಿಮ ಸರಕು/ಸೇವೆಗಳ ಮೌಲ್ಯ.
GNP GDP + ವಿದೇಶದಿಂದ ಬಂದ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯ (NFIA).
NDP GDP ಯಿಂದ ಸವಕಳಿಯನ್ನು (Depreciation) ಕಳೆದಾಗ ಬರುವ ಮೌಲ್ಯ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ (NI) NNP at Factor Cost (ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ನಿವ್ವಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ).
ನೈಜ GDP ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದ, ಮೂಲ ವರ್ಷದ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ GDP.
ಮೂಲ ವರ್ಷ ಪ್ರಸ್ತುತ 2011-12 ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಾಪನ ಸಂಸ್ಥೆ NSO (Ministry of Statistics and Programme Implementation ಅಡಿಯಲ್ಲಿ).
ತಲಾ ಆದಾಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಮೌಲ್ಯ.
ಸೇವಾ ವಲಯ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ GDP ಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ವಲಯ.
GDP Deflator Nominal GDP ಯನ್ನು Real GDP ಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿ 100 ರಿಂದ ಗುಣಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಹಣದುಬ್ಬರ ಸೂಚಕ.
---
Back to all notes