ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆ

Topiqos – KPSC/UPSC ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಧ್ಯಯನ ಟಿಪ್ಪಣಿ

ಪೀಠಿಕೆ

ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ (GDP) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಅಗ್ರ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಸೇರಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (IT), ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (BT), ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮಗಳ (Startups) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕವು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸೇವಾ ವಲಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು (FDI) ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ (KPSC) ಮತ್ತು ಕೆಎಎಸ್ (KAS) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆ' ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Karnataka Economic Survey), ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ (Regional Imbalance), ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ (371J), ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ವಿಷಯದ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ (GSDP)

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತಿಮ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿ (Gross State Domestic Product) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿ ಗಾತ್ರವು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಜಿಡಿಪಿಯ ಸುಮಾರು 8% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಲಾ ಆದಾಯದಲ್ಲೂ (Per Capita Income) ಕರ್ನಾಟಕವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಮುಂದಿದೆ.

ವಲಯವಾರು ಸಂಯೋಜನೆ (Sectoral Composition)

ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
* ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಲಯ (Primary Sector): ಕೃಷಿ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಅರಣ್ಯ, ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಿದರೂ, ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿಗೆ ಇದರ ಕೊಡುಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ದ್ವಿತೀಯ ವಲಯ (Secondary Sector): ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ನಿರ್ಮಾಣ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್.
* ತೃತೀಯ ವಲಯ (Tertiary Sector): ಸೇವಾ ವಲಯ (ಐಟಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಸಾರಿಗೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ). ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು (ಸುಮಾರು 60% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದು ಈ ವಲಯವೇ ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ (Regional Imbalance)

ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು) ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹಿಂದುಳಿದಿವೆ. ಇದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು 371(J)

ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ (ಈಗಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ) ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದ 371(J) ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ

ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ

ಬೆಂಗಳೂರು — ಭಾರತದ ಐಟಿ ರಾಜಧಾನಿ (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

1. ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಟಾಪ್ 5 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸೇವಾ ವಲಯದ ಅಸಾಧಾರಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ತಲಾ ಆದಾಯದ (Per Capita Income) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕರ್ನಾಟಕವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಮುಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಜನರ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. (ನಿಖರವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದ ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ).

2. ವಲಯವಾರು ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ

• ಸೇವಾ ವಲಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಸೇವಾ ವಲಯವಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿಯ ಶೇಕಡಾ 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಈ ವಲಯದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.
• ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ರಾಜಧಾನಿ: ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು 'ಭಾರತದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲು ಸುಮಾರು 40% ರಷ್ಟಿದೆ. ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Biotechnology) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ರಾಜ್ಯವು ದೇಶದ ಶೇ. 60ರಷ್ಟು ಬಿಟಿ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ನವೋದ್ಯಮಗಳು (Startups): ದೇಶದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಯೂನಿಕಾರ್ನ್‌ಗಳನ್ನು (Unicorns - 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು) ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ ಬೆಂಗಳೂರು. ನವೋದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Ecosystem) ಕರ್ನಾಟಕ ಹೊಂದಿದೆ.

3. ಕೃಷಿ ವಲಯ

ಕರ್ನಾಟಕವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ:
* ಕಾಫಿ: ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲು ಶೇ. 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
* ರೇಷ್ಮೆ: ರಾಮನಗರ (ರೇಷ್ಮೆ ನಗರಿ), ಮೈಸೂರು, ಕೋಲಾರ ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮಲ್ಬರಿ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
* ಕಬ್ಬು: ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ದೇಶದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ನಂತರ).
* ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು: ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅಡಿಕೆ, ಮತ್ತು ರಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.

4. ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ

• ಪಾರಂಪರಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು: ಭದ್ರಾವತಿಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆ (VISL) ರಾಜ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಇತಿಹಾಸದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
• ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್: ಬೆಂಗಳೂರು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ (Machine Tools) ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. HAL (ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್), ISRO, NAL, ಮತ್ತು BEML ನಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
• ಗಣಿಗಾರಿಕೆ: ಬಳ್ಳಾರಿ-ಹೊಸಪೇಟೆ-ಸಂಡೂರು ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿಗೆ (Iron Ore) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ (Hutti Gold Mines) ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾಗಿದೆ.

5. ಕರ್ನಾಟಕ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಜನಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ 'ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು' ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ:
1. ಅನ್ನಭಾಗ್ಯ (Anna Bhagya): ಬಿಪಿಎಲ್ (BPL) ಕಾರ್ಡುದಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 10 ಕೆ.ಜಿ ಅಕ್ಕಿ (ಅಥವಾ ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯದ ನಗದು) ವಿತರಿಸುವ ಯೋಜನೆ.
2. ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ (Gruha Jyothi): ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 200 ಯೂನಿಟ್‌ವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ.
3. ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ (Gruha Lakshmi): ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹2,000 ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ.
4. ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ (Shakti Scheme): ರಾಜ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಸ್‌ಗಳು) ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯ.
5. ಯುವನಿಧಿ (Yuva Nidhi): ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3,000 ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ದಾರರಿಗೆ ₹1,500 ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ.

6. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ (371J)

• ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ಸಮಿತಿ (2001): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ರಾಜ್ಯದ 175 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು (ಆಗಿನ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಿ, 114 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಹಿಂದುಳಿದ, ಅತಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲೂಕುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು.
• ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ (ಹೈದರಾಬಾದ್-ಕರ್ನಾಟಕ): ಬೀದರ್, ಕಲಬುರಗಿ, ಯಾದಗಿರಿ, ರಾಯಚೂರು, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ 98ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2012) ತಂದು 371(J) ವಿಧಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಈ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನ ನೀಡಲು 'ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ' (KKRDB) ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ / ಕರ್ನಾಟಕದ ದೃಷ್ಟಿ

ವಿಧಾನಸೌಧ (ಚಿತ್ರ: Wikimedia Commons)

ಭಾರತದ 5 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ನೀತಿ', 'ಐಟಿ ನೀತಿ', ಮತ್ತು 'ನವೋದ್ಯಮ ನೀತಿ'ಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ನೀತಿ ಆಯೋಗದ 'ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್' (India Innovation Index) ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ವಲಯ - ಸೇವಾ ವಲಯ (Tertiary Sector).
• ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲು - ಶೇ. 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು.
• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ನಿವಾರಣೆಗೆ ರಚಿಸಲಾದ ಸಮಿತಿ - ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ಸಮಿತಿ (2001).
• ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ - 371(J) (98ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ, 2012).
• ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ - ಹಟ್ಟಿ (ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ).
• ಭಾರತದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ರಾಜಧಾನಿ - ಬೆಂಗಳೂರು.
• ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ - ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ.
• ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆ - VISL, ಭದ್ರಾವತಿ (1923 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ).
• ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಥಾನ - ಪ್ರಥಮ.
• ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನಿಗೆ ₹2000 ನೀಡುವ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆ - ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ.
• ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆ - ಬಳ್ಳಾರಿ.
• ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ಭತ್ಯೆ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ - ಯುವನಿಧಿ.

ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQ)

1. ಸಂವಿಧಾನದ 371(J) ವಿಧಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
   A) ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ
   B) ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶ
   C) ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ (ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ)
   D) ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಭಾಗ
   ಉತ್ತರ: (C)
   ವಿವರಣೆ: 98ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2012) ಮೂಲಕ 371(J) ವಿಧಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಥಾನವೇನು?
   A) ದ್ವಿತೀಯ
   B) ಪ್ರಥಮ
   C) ತೃತೀಯ
   D) ನಾಲ್ಕನೇ
   ಉತ್ತರ: (B)
   ವಿವರಣೆ: ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

3. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ'ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಯಾವ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು?
   A) ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿ
   B) ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ಸಮಿತಿ
   C) ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ಸಮಿತಿ
   D) ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ ಸಮಿತಿ
   ಉತ್ತರ: (B)
   ವಿವರಣೆ: 2001 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ನಿವಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

4. ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾದ 'ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ' ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ?
   A) ಕೋಲಾರ
   B) ತುಮಕೂರು
   C) ರಾಯಚೂರು
   D) ಚಿತ್ರದುರ್ಗ
   ಉತ್ತರ: (C)
   ವಿವರಣೆ: ಕೋಲಾರದ ಕೆಜಿಎಫ್ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಟ್ಟಿ ಗಣಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಚಿನ್ನದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

5. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ 'ಯುವನಿಧಿ' ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
   A) ಯುವಕರಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು
   B) ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಪದವೀಧರರು ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ದಾರರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭತ್ಯೆ ನೀಡುವುದು
   C) ಯುವಕರಿಗೆ ಉಚಿತ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ವಿತರಣೆ
   D) ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಯುವಕರಿಗೆ ಬಡ್ಡಿರಹಿತ ಸಾಲ
   ಉತ್ತರ: (B)
   ವಿವರಣೆ: ಯುವನಿಧಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ₹3000 ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ದಾರರಿಗೆ ₹1500 ಮಾಸಿಕ ಭತ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವಲೋಕನ