Polity

ಪೀಠಿಕೆ, ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಆಕರಗಳು

5 min read · PYQ: 2016,2018,2020,2022,2024 · KAS · Updated 22 Aug 2026
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram Join Free

ಪೀಠಿಕೆ, ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಆಕರಗಳು

ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ: "42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಪೀಠಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ ಪದಗಳು", "ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಯಾವ ಅಂಶ ಎರವಲು", "ಯಾವ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ" — ಈ ಮೂರು KPSC/FDA ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅತಿ ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನಾ ಮಾದರಿಗಳು.

1. ಪೀಠಿಕೆ (Preamble)

ಪಠ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳು (ಕ್ರಮವಾಗಿ): "ಭಾರತದ ಜನರಾದ ನಾವು... ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಮಾಜವಾದಿ, ಜಾತ್ಯತೀತ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯ... ನ್ಯಾಯ (ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ-ರಾಜಕೀಯ), ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ, ಭ್ರಾತೃತ್ವ..."

  • 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976) ಪೀಠಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ಮೂರು ಪದಗಳು: "ಸಮಾಜವಾದಿ" (Socialist), "ಜಾತ್ಯತೀತ" (Secular), "ಸಮಗ್ರತೆ" (Integrity)ಇದು KPSCಯ ಅತ್ಯಂತ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. (ಪೀಠಿಕೆ ಇದುವರೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿದೆ.)
  • ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೂಲ: ನೆಹರೂ ಅವರ ಧ್ಯೇಯ ನಿರ್ಣಯ.
  • ಸುಪ್ರೀಂ ತೀರ್ಪುಗಳು: ಬೆರುಬಾರಿ ಪ್ರಕರಣ (1960) — ಪೀಠಿಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗವಲ್ಲ; ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಕರಣ (1973) — ಪೀಠಿಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೂಲ ರಚನೆ (Basic Structure) ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ — ಎರಡು ತೀರ್ಪುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲುವು = ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ನೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯ. (ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ — ಕೇರಳದ ಇಡನೀರು ಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ; ಕನ್ನಡ ಮೂಲದ ಮಠ ಪರಂಪರೆಯ ಜೋಡಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಚರ್ಚಿತ — ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಎಂದೇ ಉತ್ತರಿಸಿ.)
  • ಪೀಠಿಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗದು (non-justiciable).

2. ಸಂವಿಧಾನದ ಎರವಲು ಆಕರಗಳು (ಚಿನ್ನದ ಕೋಷ್ಟಕ — ಕಂಠಪಾಠ)

ದೇಶ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಅಂಶಗಳು
ಬ್ರಿಟನ್ (UK) ಸಂಸದೀಯ ಪದ್ಧತಿ, ಏಕ ಪೌರತ್ವ, ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಸ್ಪೀಕರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ದ್ವಿಸದನ
ಅಮೆರಿಕ (USA) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮಹಾಭಿಯೋಗ
ಐರ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (DPSP), ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣಾ ವಿಧಾನ
ಕೆನಡಾ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರದ ಒಕ್ಕೂಟ, ಶೇಷಾಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೇಮಕ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ, ಜಂಟಿ ಅಧಿವೇಶನ, ವ್ಯಾಪಾರ-ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ಜರ್ಮನಿ (ವೈಮರ್) ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಮಾನತು
ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾ (USSR) ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಪೀಠಿಕೆಯ ನ್ಯಾಯ (ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ-ರಾಜಕೀಯ) ಆದರ್ಶ
ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ-ಸಮಾನತೆ-ಭ್ರಾತೃತ್ವ ಆದರ್ಶ
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧಾನ, ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ ಚುನಾವಣೆ
ಜಪಾನ್ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿಧಾನ (Procedure established by law)
1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಕರ — ಒಕ್ಕೂಟ ರಚನೆ, ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹುದ್ದೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗಗಳು, ತುರ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು — "ಸಂವಿಧಾನದ ಶೇ. ಸುಮಾರು ಎಷ್ಟು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ?" ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ

3. 12 ಅನುಸೂಚಿಗಳು (ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ — ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನೆ)

ಅನುಸೂಚಿ ವಿಷಯ
1 ರಾಜ್ಯ-ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ
2 ಸಂಬಳ-ಭತ್ಯೆಗಳು (ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲ, ಸ್ಪೀಕರ್, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು...)
3 ಪ್ರಮಾಣವಚನಗಳು
4 ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸ್ಥಾನ ಹಂಚಿಕೆ
5 & 6 ಅನುಸೂಚಿತ/ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ (6 — ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು)
7 ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳು — ಕೇಂದ್ರ (100 ), ರಾಜ್ಯ (61 ), ಸಮವರ್ತಿ (52 ) — ವಿಷಯ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಖಚಿತ (ಶಿಕ್ಷಣ-ಅರಣ್ಯ 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಸಮವರ್ತಿಗೆ ವರ್ಗ)
8 ಭಾಷೆಗಳು — 22 (ಕನ್ನಡ ಸೇರಿ; 21ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸಿಂಧಿ, 71ನೇ — ಕೊಂಕಣಿ-ಮಣಿಪುರಿ-ನೇಪಾಳಿ, 92ನೇ — ಬೋಡೊ-ಡೋಗ್ರಿ-ಮೈಥಿಲಿ-ಸಂತಾಲಿ ); ತುಳು ಸೇರ್ಪಡೆ ಬೇಡಿಕೆ — ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಚಲಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ
9 ಭೂಸುಧಾರಣೆ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆ (1ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1951ರಿಂದ ಸೇರ್ಪಡೆ)
10 ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ (52ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ, 1985)
11 ಪಂಚಾಯತ್ — 29 ವಿಷಯ (73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ)
12 ನಗರಪಾಲಿಕೆ — 18 ವಿಷಯ (74ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ)

4. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (KPSC ಮಾದರಿ)

1. 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಪೀಠಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ಪದಗಳು:
(ಎ) ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ, ಗಣರಾಜ್ಯ
(ಬಿ) ಸಮಾಜವಾದಿ, ಜಾತ್ಯತೀತ, ಸಮಗ್ರತೆ
(ಸಿ) ನ್ಯಾಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಮಾನತೆ
(ಡಿ) ಸಮಾಜವಾದಿ, ಜಾತ್ಯತೀತ, ಭ್ರಾತೃತ್ವ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — 1976; ಪೀಠಿಕೆಯ ಏಕೈಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ.
2. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ?
(ಎ) ಅಮೆರಿಕ
(ಬಿ) ಐರ್ಲೆಂಡ್
(ಸಿ) ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾ
(ಡಿ) ಜರ್ಮನಿ
ಉತ್ತರ: (ಸಿ)
3. ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) ಮೂಲ ದೇಶ:
(ಎ) ಬ್ರಿಟನ್
(ಬಿ) ಐರ್ಲೆಂಡ್
(ಸಿ) ಕೆನಡಾ
(ಡಿ) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ)
4. "ಮೂಲ ರಚನೆ (Basic Structure)" ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣ:
(ಎ) ಬೆರುಬಾರಿ (1960)
(ಬಿ) ಗೋಲಕನಾಥ್ (1967)
(ಸಿ) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ (1973)
(ಡಿ) ಮಿನರ್ವಾ ಮಿಲ್ಸ್ (1980)
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಪೀಠಿಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ ಎಂದೂ ಇದೇ ತೀರ್ಪು ಹೇಳಿತು.
5. ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಯಾವ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿದೆ?
(ಎ) 8ನೇ
(ಬಿ) 9ನೇ
(ಸಿ) 10ನೇ
(ಡಿ) 11ನೇ
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — 52ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1985).
6. 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ:
(ಎ) 18
(ಬಿ) 20
(ಸಿ) 22
(ಡಿ) 24
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಕನ್ನಡ ಮೂಲ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ; ತುಳು ಸೇರ್ಪಡೆ ಬೇಡಿಕೆ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಷಯ.
7. ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ?
(ಎ) ಕೆನಡಾ
(ಬಿ) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
(ಸಿ) ಅಮೆರಿಕ
(ಡಿ) ಜಪಾನ್
ಉತ್ತರ: (ಬಿ)
8. ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಬೆರುಬಾರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪೀಠಿಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗವೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತು.
2. ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ(ಗಳು):
(ಎ) 1 ಮಾತ್ರ
(ಬಿ) 2 ಮಾತ್ರ
(ಸಿ) ಎರಡೂ ಸರಿ
(ಡಿ) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಬೆರುಬಾರಿ "ಭಾಗವಲ್ಲ" ಎಂದಿತ್ತು; ಕೇಶವಾನಂದದಲ್ಲಿ ತಿರುವು.

ಆಕರಗಳು: M. Laxmikanth — Indian Polity, NCERT, ಸಂವಿಧಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ (ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯ)
** ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ:** 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿ ಪಟ್ಟಿ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಖ್ಯೆ (ಮೂಲ 97-66-47; ಪ್ರಸ್ತುತ ಸು. 100-61-52 — ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರದ ಉತ್ತರ ದೃಢೀಕರಿಸಿ), ದ್ವಿಸದನ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಕರ ದೇಶ ಉಲ್ಲೇಖ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎರವಲು ವಿವರ, ಭಾಷಾ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು.

Back to all notes