ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ (ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ)
Get free daily current affairs and job alerts on Telegram
Join Free
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ (ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ)
ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಹತ್ವ: "ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ–ಸಮಿತಿ–ಅಧ್ಯಕ್ಷ" ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ನ. 26, 1949 vs ಜ. 26, 1950 ದಿನಾಂಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ — ಪ್ರತಿ KPSC ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಖಚಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಸಂವಿಧಾನ ದಿನಾಚರಣೆ (ನ. 26) ಪ್ರಚಲಿತ ಜೋಡಿಯೂ ಹೌದು.
1. ಹಿನ್ನೆಲೆ
- ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಕಲ್ಪನೆ: ಎಂ.ಎನ್. ರಾಯ್ (1934) ಮೊದಲ ಪ್ರಸ್ತಾವ ; 1935ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕೃತ ಬೇಡಿಕೆ; 1940ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಕೊಡುಗೆ (August Offer)ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ; ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆ (1946) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಭೆಯ ರಚನೆ.
- ಸದಸ್ಯ ಬಲ: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 389 (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ 296 + ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು 93); ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ 299 .
- ಚುನಾವಣೆ: ಪ್ರಾಂತೀಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿಂದ ಪರೋಕ್ಷ ಆಯ್ಕೆ (ನೇರ ಜನಮತದಿಂದ ಅಲ್ಲ — ಹೇಳಿಕೆ-ಪ್ರಶ್ನೆ ಟ್ರಿಕ್).
2. ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು (ಕಂಠಪಾಠ ಕೋಷ್ಟಕ)
| ದಿನಾಂಕ | ಘಟನೆ |
|---|---|
| ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1946 | ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ (ದೆಹಲಿ); ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾ |
| ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 1946 | ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಶಾಶ್ವತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ |
| ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 1946 | ನೆಹರೂ ಅವರಿಂದ "ಧ್ಯೇಯ ನಿರ್ಣಯ" (Objectives Resolution) ಮಂಡನೆ — ಇದೇ ಮುಂದೆ ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೂಲ (ಅಂಗೀಕಾರ: ಜ. 22, 1947) |
| ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1947 | ಕರಡು ಸಮಿತಿ ರಚನೆ — ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ |
| ನವೆಂಬರ್ 26, 1949 | ಸಂವಿಧಾನ ಅಂಗೀಕಾರ — ಇಂದು "ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ" (2015ರಿಂದ ಆಚರಣೆ ); ಕೆಲ ವಿಧಿಗಳು ಅಂದೇ ಜಾರಿ (ಪೌರತ್ವ, ಚುನಾವಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ ) |
| ಜನವರಿ 26, 1950 | ಸಂವಿಧಾನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾರಿ — ಗಣರಾಜ್ಯ ದಿನ; ಜ. 26 ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕಾರಣ: 1930ರ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ ದಿನದ ಸ್ಮರಣೆ (ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನ 1929) |
- ರಚನೆಗೆ ತಗುಲಿದ ಅವಧಿ: 2 ವರ್ಷ 11 ತಿಂಗಳು 18 ದಿನ; ಒಟ್ಟು 11 ಅಧಿವೇಶನ; ವೆಚ್ಚ ಸು. ₹64 ಲಕ್ಷ — ಈ ಮೂರು ಅಂಕಿಗಳೂ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಬಂದಿವೆ.
- ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನ: 395 ವಿಧಿಗಳು, 22 ಭಾಗಗಳು, 8 ಅನುಸೂಚಿಗಳು (ಇಂದು ಸು. 470+ ವಿಧಿ, 25 ಭಾಗ, 12 ಅನುಸೂಚಿ ).
3. ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (ಖಚಿತ ಜೋಡಣೆ ಪ್ರಶ್ನೆ)
| ಸಮಿತಿ | ಅಧ್ಯಕ್ಷ |
|---|---|
| ಕರಡು ಸಮಿತಿ (Drafting Committee) | ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ |
| ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂವಿಧಾನ ಸಮಿತಿ & ಒಕ್ಕೂಟ ಅಧಿಕಾರ ಸಮಿತಿ & ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಿತಿ | ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ |
| ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ಸಮಿತಿ & ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು-ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ | ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ |
| ನಿಯಮ/ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಸಮಿತಿ & ಸಂಚಾಲನಾ ಸಮಿತಿ | ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ |
| ಧ್ವಜ (ತಾತ್ಕಾಲಿಕ) ಸಮಿತಿ | ಜೆ.ಬಿ. ಕೃಪಲಾನಿ (ಉಲ್ಲೇಖ ಭಿನ್ನ — ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಎಂಬ ಆಕರವೂ ಇದೆ; ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ದೃಢೀಕರಿಸಿ) |
ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ 7 ಸದಸ್ಯರು : ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ), ಎನ್. ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್, ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ, ಸೈಯದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಾದುಲ್ಲಾ, ಎನ್. ಮಾಧವರಾವ್ (ಬಿ.ಎಲ್. ಮಿತ್ತರ್ ಬದಲಿಗೆ), ಟಿ.ಟಿ. ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರಿ (ಡಿ.ಪಿ. ಖೈತಾನ್ ನಿಧನದ ನಂತರ).
4. ವಿಶೇಷ ಅಂಶಗಳು (ಪ್ರಶ್ನಾ-ಭರಿತ)
- ಬಿ.ಎನ್. ರಾವ್ — ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರ (ಸದಸ್ಯರಲ್ಲ — ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ).
- ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ — "ಸಂವಿಧಾನದ ಪಿತಾಮಹ/ಶಿಲ್ಪಿ"; ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಮೊದಲು ಬಂಗಾಳದಿಂದ, ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ.
- ಕರ್ನಾಟಕ (ಮೈಸೂರು) ಸಂಬಂಧ: ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ/ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು — ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆ.ಸಿ. ರೆಡ್ಡಿ, ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ, ಟಿ. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ, ಎಚ್.ಸಿ. ಮುದ್ದಪ್ಪ, ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಗರಾವ್ (ಬಿ.ಎನ್. ರಾವ್ — ದ.ಕನ್ನಡ ಮೂಲ!), ಬೆನಗಲ್ ಶಿವರಾವ್ ಉಲ್ಲೇಖಿತರು — "ಬಿ.ಎನ್. ರಾವ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದವರು" ಎಂಬ ಅಂಶ KPSC ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಬಲ್ಲದು (ತರಬೇತುದಾರರು ಪಟ್ಟಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲಿ).
- ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯ ಕೈಬರಹ: ಪ್ರೇಮ್ ಬಿಹಾರಿ ನಾರಾಯಣ ರಾಯಜಾದಾ; ಚಿತ್ರಾಲಂಕಾರ: ನಂದಲಾಲ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಕಲಾವಿದರು .
- ಹಿಂದಿ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳ ಕೈಬರಹದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಗಳು ಸಂಸತ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಹೀಲಿಯಂ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ.
5. ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (KPSC ಮಾದರಿ)
1. ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ:
(ಎ) ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
(ಬಿ) ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾ
(ಸಿ) ಬಿ.ಎನ್. ರಾವ್
(ಡಿ) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ
(ಬಿ) ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾ
(ಸಿ) ಬಿ.ಎನ್. ರಾವ್
(ಡಿ) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಡಿ. 9, 1946; ಶಾಶ್ವತ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ (ಡಿ. 11).
2. ಧ್ಯೇಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದವರು:
(ಎ) ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
(ಬಿ) ಪಟೇಲ್
(ಸಿ) ನೆಹರೂ
(ಡಿ) ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
(ಬಿ) ಪಟೇಲ್
(ಸಿ) ನೆಹರೂ
(ಡಿ) ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಡಿ. 13, 1946; ಇದೇ ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೂಲರೂಪ.
3. ಸಂವಿಧಾನ ಅಂಗೀಕಾರವಾದ ದಿನಾಂಕ:
(ಎ) ಜನವರಿ 26, 1950
(ಬಿ) ನವೆಂಬರ್ 26, 1949
(ಸಿ) ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1947
(ಡಿ) ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1946
(ಬಿ) ನವೆಂಬರ್ 26, 1949
(ಸಿ) ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1947
(ಡಿ) ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 1946
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಜಾರಿ ಜ. 26, 1950; ಅಂಗೀಕಾರ vs ಜಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಶಾಶ್ವತ ಟ್ರಿಕ್.
4. ಗಣರಾಜ್ಯ ದಿನಕ್ಕೆ ಜನವರಿ 26 ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಕಾರಣ:
(ಎ) ಗಾಂಧೀಜಿ ಜನ್ಮದಿನ
(ಬಿ) 1930ರ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ ದಿನದ ಸ್ಮರಣೆ
(ಸಿ) ಸಂವಿಧಾನ ಅಂಗೀಕಾರ ದಿನ
(ಡಿ) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ
(ಬಿ) 1930ರ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ ದಿನದ ಸ್ಮರಣೆ
(ಸಿ) ಸಂವಿಧಾನ ಅಂಗೀಕಾರ ದಿನ
(ಡಿ) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನ (1929) ನಿರ್ಣಯದಂತೆ ಜ. 26, 1930 ಆಚರಣೆ.
5. ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಧಿ–ಭಾಗ–ಅನುಸೂಚಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ:
(ಎ) 395–22–8
(ಬಿ) 448–25–12
(ಸಿ) 395–25–12
(ಡಿ) 370–22–9
(ಬಿ) 448–25–12
(ಸಿ) 395–25–12
(ಡಿ) 370–22–9
ಉತ್ತರ: (ಎ) — ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಸು. 470+ ವಿಧಿ, 25 ಭಾಗ, 12 ಅನುಸೂಚಿ.
6. ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರ:
(ಎ) ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
(ಬಿ) ಬಿ.ಎನ್. ರಾವ್
(ಸಿ) ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ
(ಡಿ) ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್
(ಬಿ) ಬಿ.ಎನ್. ರಾವ್
(ಸಿ) ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಷಿ
(ಡಿ) ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮೂಲದವರು ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಜೋಡಿ ನೆನಪಿಡಿ.
7. "ಸಂವಿಧಾನ ದಿನ" ಆಚರಣೆ ಆರಂಭವಾದ ವರ್ಷ:
(ಎ) 1950
(ಬಿ) 2000
(ಸಿ) 2015
(ಡಿ) 2019
(ಬಿ) 2000
(ಸಿ) 2015
(ಡಿ) 2019
ಉತ್ತರ: (ಸಿ) — ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ 125ನೇ ಜಯಂತಿ ವರ್ಷದಿಂದ ನ. 26ರಂದು ಆಚರಣೆ.
8. ಕರಡು ಸಮಿತಿ ರಚನೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ:
(ಎ) ಡಿ. 13, 1946
(ಬಿ) ಆ. 29, 1947
(ಸಿ) ಜ. 22, 1947
(ಡಿ) ನ. 26, 1949
(ಬಿ) ಆ. 29, 1947
(ಸಿ) ಜ. 22, 1947
(ಡಿ) ನ. 26, 1949
ಉತ್ತರ: (ಬಿ) — ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್; 7 ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ.
ಆಕರಗಳು: M. Laxmikanth — Indian Polity (ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಲಭ್ಯ), NCERT, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ, ಸಂಸತ್/ PIB ದಾಖಲೆಗಳು
** ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ:** ಧ್ವಜ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಅಧಿವೇಶನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ಸದಸ್ಯರ ಪಟ್ಟಿ, ನ. 26, 1949ರಂದೇ ಜಾರಿಯಾದ ವಿಧಿಗಳ ವಿವರ, ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ವಿವರಗಳು.